Het Pielekeswater ligt droog. Zo kan worden gebaggerd, maar ook kunnen de muren van het Ravelijn worden gerestaureerd. foto's Thom van Amsterdam ;Even een bewonderende blik werpen op het robuuste werk dat Menno van Coehoorn in de 17de eeuw leverde.
Het Pielekeswater ligt droog. Zo kan worden gebaggerd, maar ook kunnen de muren van het Ravelijn worden gerestaureerd. foto's Thom van Amsterdam ;Even een bewonderende blik werpen op het robuuste werk dat Menno van Coehoorn in de 17de eeuw leverde.
1/2
BERGEN OP ZOOM - Het enige wezenlijke dat er in ruim driehonderd jaar aan is veranderd, is de brug die in de jaren dertig van de vorige eeuw werd aangelegd.
"Nog aan de verkeerde kant ook, want aan de kant van de vijand",
zegt Ton van Eekelen van de gemeente Bergen op Zoom met een knipoog over het
Ravelijn.
Opgeleverd in 1703, is het nog een van de weinige
authentieke vestingwerken die ons land rijk is. Mooi dus, dat er amper iets
aan is gebeurd, al heeft dat ook een nadeel: het Ravelijn (officiële naam
'Ravelijn op den Zoom') is hard aan restauratie toe.
Het is een
klus die door de gemeente in tweeën is gehakt. Omdat de gracht rond het
Ravelijn droog moest worden gelegd voor baggerwerkzaamheden, konden de
onderste delen van de muren alvast onderhanden worden genomen. "We
hopen voor de restauratie ruim een miljoen euro subsidie te krijgen. Vorig
jaar is het verzoek afgewezen, dit jaar dingen we weer mee. Maar met het
droogleggen ontstond de unieke kans om de onderste delen te kunnen
aanpakken. Dat doen we daarom op eigen kosten", aldus Van Eekelen.
Dit karwei begon ruim een maand geleden. Eerst werden damwanden geplaatst, om
te voorkomen dat de oude muren door het wegvallen van de waterdruk zouden
instorten. Daarna is er een betonnen rand tegen gestort, die voor de
broodnodige stevigheid moet zorgen. En bovendien praktisch is. "Als het
water straks terug is, zie je dat beton niet meer, maar de rand verschaft
ons de mogelijkheid om steigers te kunnen plaatsen voor de rest van de
restauratie." De befaamde vestingbouwer Menno van Coehoorn leverde met
het Ravelijn een robuust werk af. De muren variëren in dikte van 1,65 tot
ruim twee meter. Maar drie eeuwen later is de fortificatie in verval, leert
een wandeling langs de kademuren in het drooggevallen Pielekeswater. "
Kijk, die noemen we de cobra", wijst Peter Bogers van de gemeente op
een vuistdikke boomwortel, die zich als een slang door de muur kronkelt. "
De wortels drukken de stenen gewoon weg. Hele stukken zijn al naar beneden
gevallen. De wortels zitten soms wel tot een halve meter diep. Die stukken
moeten we allemaal opknappen."
De restauratie gaat om die
reden wat de gemeente betreft een stuk verder dan alleen het uitvoeren van
herstelwerk.
Van origine stonden er geen bomen op het
verdedigingswerk, al komt een 'kaal' Ravelijn niet terug, benadrukt Van
Eekelen: "De discussie over hoeveel bomen we weghalen, is nog niet
afgerond. Voor Bergen op Zoom is het Ravelijn ondertussen ook een oase van
rust en groen geworden en daar hebben we ook aandacht voor. We laten wel wat
bomen staan, maar bijvoorbeeld de grondwallen willen we graag helemaal van
gras hebben." Nadat het historische bolwerk zijn oorspronkelijke
functie verloor, deed het enige tijd dienst als gemeentelijke kwekerij. Er
stonden in vroeger jaren twee kassen op. Het aantal plannen dat door de
jaren heen voor het complex is gelanceerd, is al lang niet meer op de
vingers van twee handen te tellen. Van muziekschool, schietbaan voor gilde
Sint Sebastiaan, vestingmuseum, kunstenaarsatelier tot centrum voor
culturele manifestaties. In de praktijk wordt het Ravelijn incidenteel
gebruikt voor cultuele evenementen, zoals concerten.
De gemeente
ontvouwde eerder het plan om het Ravelijn letterlijk meer bij de binnenstad
te betrekken door ook aan de kant van de Noordsingel een verbinding aan te
leggen.
Restauratie Ravelijn
Met de restauratie van het Ravelijn is ongeveer twee miljoen euro gemoeid.
De gemeente hoopt de helft via subsidie van de Rijkdienst voor de
Monumentenzorg en de provincie bijeen te krijgen.
Het werk bestaat
uit het herstel van de buitenmuren van het oude vestingwerk en van de
kademuren.
Het opknappen gebeurt in twee fasen. Op dit moment
worden de onderste muurdelen aangepakt.
De eerste fase wordt over
een week of zeven afgerond.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
