In recreatiegebied de Grote Melanen wordt 3,5 hectare nieuw bos aangeplant. foto Gemeente Bergen op Zoom
Fort de Roovere zoals het er na de reconstructie uit moet komen te zien.
1/2
BERGEN OP ZOOM - Bordjes met onheilspellende boodschappen als 'drijfzand' zoals onze fotograaf ontdekte, zul je straks niet meer vinden langs de oude waterlinie tussen de forten De Roovere en Pinssen.
Een waarschuwingsbord met de tekst 'verboden te zwemmen' geeft misschien een realistischer beeld. Want het water keert terug. Terug in de grachten en waterlopen tussen de beide forten. De ruwe planschetsen voor het herstel van de West-Brabantse Waterlinie zijn inmiddels helemaal uitgewerkt, het zogeheten voorontwerpbestemmingsplan ligt nu ter inzage. Wat gaat er allemaal gebeuren? Even terug in de tijd. Sinds de Tachtigjarige Oorlog (1628) bestaat er een waterlinie tussen Steenbergen en Bergen op Zoom. Ter verdediging van de twee vestingsteden en de vaarroute tussen Zeeland en Holland, werden grote delen van West-Brabant onder water gezet; te ondiep om er met schepen doorheen te varen en te diep voor paard en wagen. Op de hogere delen in het landschap werden aarden forten gebouwd: Fort de Roovere, Fort Pinssen en Fort Moermont ten noorden van Bergen en Fort Henricus bij Steenbergen. De forten boden weerstand aan diverse legers en wisten, op Moermont na, de tand des tijds aardig te weerstaan. Met de nadruk op aardig want de scherpe contouren van de verdedigingslinies zijn met de eeuwen vervaagd.Wijlen Johannes Sinke vroeg jarenlang aandacht voor het herstel van de waterlinie en zijn missie werd omarmd door de Stichting Vrienden van de West-Brabantse Waterlinie. Doelstellingen van de stichting zijn het beter tot hun recht laten komen van de cultuurhistorische waarde, het landschap en het stimuleren van de recreatie in het gebied. De stichting heeft negen maatschappelijke organisaties bijeen gebracht die zich gezamenlijk inzetten voor de waterlinie.
Brabants Landschap, drinkwaterbedrijf Evides, waterschap Brabantse Delta en de gemeente Bergen op Zoom hebben een plan de campagne opgesteld om het zuidelijke deel van de waterlinie (van Fort Pinssen tot en met Fort De Roovere) te herstellen.
Tweehonderd jaar lang was de waterlinie in functie en was dit gebied een kaal landschap met grote delen onder water gezet land (inundatiegebieden) en fortificaties. Na 1830 is de linie in beslag genomen door de natuur. Het plan is om forten De Roovere en Pinssen weer zichtbaar te maken, zodat ook de geschiedenis weer tot leven komt.
Fort de Roovere is het zwaartepunt van het cultuurhistorisch herstel van de linie. Uitgangspunt is het jaar 1747, het jaar van het beleg en inname van Bergen op Zoom en de waterlinie. Hiervoor is gekozen om waarnemingen van de Zweedse vestingbouwkundige Jacob von Eggers tijdens dit beleg (vastgelegd in zijn boek uit 1750) in het landschap herkenbaar te maken. Zo keert het water terug in de binnen- en buitengracht. Beide grachten worden over de volle breedte uitgediept, met dit verschil dat de buitengracht in verbinding staat met de Ligne en het oppervlaktewater afvoert van de stad naar het Halsters Laag. De taluds wordt eveneens hersteld, zodat de strakke vormen van het fort beter herkenbaar zijn.
De bomen blijven zoveel mogelijk staan. In de toekomst is er plaats voor een uitkijktoren. Vanaf het bastion is het mogelijk via een brug over de binnengracht te lopen, waardoor de buitengracht en een vooruitgeschoven bastion, de ster van Eggers, bereikbaar worden. Het groen op het zuidoostelijke bastion verdwijnt, hier keren de hellingbanen terug. Het binnenwerk van het fort, de terre, wordt toegankelijk. Mogelijk wordt hier een commandantswoning herbouwd, waar een infocentrum kan worden ingericht.
Tussen de forten De Roovere en Pinssen ligt de Ligneweg. Deze weg maakte oorspronkelijk onderdeel uit van de 5,5 kilometer lange liniewal, die liep van De Roovere tot het Ravelijn. Het groen langs de oostkant van de Ligneweg wordt 'transparanter'gemaakt, zodat er zicht ontstaat op het natuurgebied. Bovendien wordt langs de hele oostkant van de weg het profiel van de verdedigingswal zichtbaar gemaakt. Het bastion bij 't Wasven wordt grotendeels teruggebracht.
Bij Fort Pinssen zijn het vooral het behoud van de bomen op de taluds en het terugbrengen van water in de buitengracht de belangrijkste uitgangspunten.
Een belangrijk aspect is dat er straks vanuit de twee forten een doorkijk ontstaat over het voormalige inundatiegebied/natuurgebied. Aan de westkant van de Ligneweg ligt nu recreatiegebied Grote Melanen. Hier wordt 3,5 hectare nieuw bos aangeplant en ook is het de bedoeling dat de recreatie verder wordt gestimuleerd door goede wandel- en fietspaden en sportvoorzieningen.
Vanaf september beginnen de werkzaamheden, dat vooral bestaat uit grondverzet.
Het miljoenenproject (de gemeente ontving eerder al tonnen subsidies van rijk en provincie) kost zeker een jaar aan uitvoering.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
