Vier portretten van mensen uit televisiedocumentaire die Melliena Beckmann maakte op Vrederust. foto EO
Althans, de buitenwereld waar hij zolang van afgesloten was geweest, wist niet wie hij was."
Melliena is programmamaakster bij de EO en had al eens vaker gedacht 'iets' met het bijzondere leven van de broer van haar opa te doen. "Eerlijk gezegd ben ik te laat geweest. Pas na zijn overlijden ben ik er concreet mee aan de slag gegaan. Ik was heel gefascineerd door hoe mensen leven die zo lang met een psychische aandoening in een instelling wonen."
Nico Beckmann, haar overleden oudoom, kon ze niet meer vastleggen op film, maar voor het programma De Vijfde Dag maakte ze in het jaar na zijn overlijden een portret van de ouderenafdeling van GGZ WNB. Een portret dat dominee Ruud Jellema, geestelijk verzorger bij de instelling, 'hele mooie televisie' noemt. "Ze hebben drie mensen geïnterviewd die nu leven zoals Nico Beckmann jarenlang leefde. Op een hele rustige manier gefilmd, gelardeerd met historische beelden die in de jaren vijftig op het terrein zijn gemaakt. Zo krijgt ook de geschiedenis van de psychiatrie aandacht."
Tegenwoordig komt het niet meer voor dat mensen met schizofrenie of andere chronische psychische aandoeningen, zo langdurig in een instelling wonen, zegt Jellema. Doordat mensen al op jongere leeftijd medicijnen krijgen, worden ze ook niet zo ernstig ziek meer.
Nico Beckmann werd geboren in Amsterdam, woonde in Dordrecht, maakte het bombardement van Rotterdam mee en werd in 1944 opgenomen in het toenmalige Vrederust. Om er in 2010 op 86-jarige leeftijd begraven te worden na een afscheidsdienst geleid door dominee Jellema. 'Een gesloten man', typeert hij 'm. "Met wanen. Niet veel mensen kenden hem. Hij was veel in de buurt van de kerk, ik zag hem regelmatig."
Melliena heeft haar oudoom pas door de documentaire beter leren kennen, al was dat niet de eerste insteek. "Ik heb allerlei archiefstukken opgevraagd en weet nu hoe hij er terecht is gekomen en hoe hij leefde. Hij zat bijvoorbeeld altijd met zijn ogen dicht, maar hield alles toch heel goed in de gaten. Een intelligente man. Wel heel ongelukkig. Maar de film gaat ook om de mensen die er nu wonen. Mijn oudoom vormde eigenlijk de aanleiding voor een meer algemeen portret van chronische ouderenzorg in de psychiatrie."
Haar eigen beeld daarvan is na het filmen bij GGZ WNB ronduit positief. "Er wordt met veel respect en liefde met mensen omgegaan. Altijd 'goedemorgen meneer, goedemorgen mevrouw'. Het leek een soort verpleeghuis, maar dan met andere mensen, vlakker vaak."
De selectie van de geïnterviewden was een behoorlijke kluif, alleen al vanwege de privacy die GGZ doorgaans beschermt als een leeuwin haar welpen. Maar ook dialect en binnensmonds of gebitsloos praten is voor tv niet handig. Uiteindelijk werden in overleg met begeleiders drie wilsbekwame cliënten uitgekozen die weten waarover ze het hebben en die zich bewust zijn van de impact die publiciteit kan hebben. "De integriteit van de maakster was voor ons heel belangrijk om aan de film mee te werken", zegt Jellema.
'Een krankzinnig leven' bij de EO
Donderdag 29 december om 21.05 uur op Nederland twee is de documentaire Een krankzinnig leven te zien tijdens een aflevering van het EO-programma De Vijfde Dag. De film is gemaakt door Melliena Beckmann die naar aanleiding van het overlijden van haar oudoom Nico Beckmann een portret maakte van de ouderenafdeling van GGZ WNB in Halsteren. Nico Beckmann woonde daar 66 jaar en werd er vorig jaar begraven.
Sorteer reacties
