Leerling-timmerman Marnix van Nijnatten uit Steenbergen en zijn leermeester, tevens uitvoerder, Jef Goossens zijn op het dak van het kantoor van de vormalige ijzergieterij Rogier - Nerincx - Richter bezig met het vernieuwen van de spanten. foto?s Jan van Zuilen
Het enige fleurige aan het RNR-kantoor is de graffiti op de muren.
Marc van der Steen van de stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Stoom: 'Het kantoor van RNR is niet voor niets een gemeentelijk monument.'
1/3
BERGEN OP ZOOM - De stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Stoom doet er alles aan om het kantoor van de voormalige ijzergieterij RNR te hehouden. ‘Het is niet voor niets een gemeentelijk monument.’
De bouwhelm moet op. Want stel je voor dat toevallig de arbeidsinspectie net langs komt. Maar zelfs zonder die dreiging is het niet meer dan logisch om bij het binnentreden van de bouwval, die ooit het kantoor van de ijzergieterij Rogier - Nerincx - Richter was, hoofdbescherming te dragen.
Van buiten was al te zien hoe het verval steeds verder om zich heen grijpt. Zeker nadat een paar jaar geleden de fabriekshallen zijn gesloopt. Van binnen ziet het kantoor er zo mogelijk nog desolater uit, zeker nu het dak eraf ligt en de regen er vrij spel heeft.
Toch heeft Marc van der Steen van de stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Stoom er nog alle vertrouwen in dat het RNR-kantoor aan de Wattweg ooit weer in volle glorie wordt gerestaureerd. En dat ook de namen van de drie stichters Rogier, Nerincx en Richter weer fier op de nok van het dak komen te staan. Die namen zijn er nu even af. Dat is nodig voor het provisorisch herstel dat momenteel wordt uitgevoerd.
Van der Steen: "We hebben daar een bedrag van 48.000 euro voor gekregen van provincie en gemeente. Dat is net genoeg om die dingen te doen die nodig zijn om het kantoor voor een periode van drie tot vijf jaar water- en winddicht te maken. Daarmee hopen we het verval te stoppen, zodat straks nog voldoende basis overblijft om het kantoor echt te restaureren."
Dan moet er, beaamt Van der Steen, echter wel een koper opduiken die daar het geld voor over heeft. "Garantie dat er straks een koper komt, kan niemand ons geven, maar wij hebben er alle vertrouwen in dat er uiteindelijk toch een geschikte bestemming wordt gevonden voor het terrein en het kantoor. Het is het waard. Het is niet voor niets een gemeentelijk monument."
Een paar jaar geleden was er een plan van architect en projectontwikkelaar Eddy Verheugt om het terrein en kantoor van RNR te ontwikkelen tot een recreatiecomplex met evenementenhal, concertzaal en hotel. Maar daar is tot nu toe niets van terecht gekomen. Bovendien is de BV van Verheugt inmiddels failliet. Het kantoor van RNR zit ook nog steeds in dit faillissement en is dus eigenlijk van de curator, 'maar die staat vierkant achter ons', aldus Van der Steen.
Voor met de herstelwerkzaamheden kon worden begonnen, moest eerst het terrein rond het kantoor ontdaan worden van struiken en onkruid. "Het leek hier wel een oerwoud", aldus Van der Steen. "Alles bij elkaar hebben we zo'n vijftig ton hout- en groenafval verwijderd." Ook het kantoor zelf was één grote puinhoop. "Voor de aannemer echt aan de gang kon heeft hij er eerst 150 kuub afval uit moeten halen, tot en met duivenstront toe", aldus Van der Steen.
De herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd door het aannemersbedrijf Cauwenborgh (dat is het in restauratiewerken gespecialiseerde bedrijf van Hans Smeenk, de eigenaar van de door hemzelf gerestaureerde watermolen aan de Vissershaven, JvZ). Een van de dingen die gedaan moeten worden, is het dak vernieuwen. Waar nodig worden rotte delen van spanten vervangen, maar er komen geen nieuwe pannen op. Het dak wordt afgedekt met plastic folie. Ook de namen van de drie oprichters die altijd op de nok van het dak stonden komen niet terug.
"Daar hebben we geen geld voor. De letters hebben we ergens opgeslagen, want natuurlijk moeten die er wel terug op als het kantoor echt gerestaureerd wordt", zegt Van der Steen. Het werk is tevens een leerlingbouwplaats van de stichting SPB (Samenwerkingsverband Praktijkopleiding Bouw). Dat wil zeggen dat bouwvakkers in opleiding er praktijkervaring kunnen opdoen.
Van der Steen: "Voor hun is dit een heel interessant project omdat hier nog veel ouderwets handwerk bij komt kijken, dat bij nieuwbouw niet meer nodig is. De jongens die hier als leerling werken, dat zijn er drie, zeggen dat zelf ook. 'Hier leren wij dingen die we op andere stageplekken niet kunnen leren'."
RNR is opgericht in 1882 en was samen met Asselbergs en De Holland een van de drie grote ijzergieterijen die Bergen op Zoom vroeger telde. Op het hoogtepunt kort na de Tweede Wereldoorlog werkten er 180 man. Vanaf de jaren zeventig ging het bergafwaarts, net als met die andere twee grote gieterijen die toen al gefuseerd waren tot Asselbergs-Holland.
In 1999 viel het doek voor RNR. Het kantoor is het enige wat er nog van over is. Het is in 1900 gebouwd. De namen van de drie oprichters en de dakkapellen die het kantoorpand zo karakteristiek maken zijn er pas later opgekomen. Ondanks het sterke verval zijn nog veel originele elementen zichtbaar zoals de schouwen voor de kachels en de lambrisering. Leerling-timmerman Marnix van Nijnatten uit Steenbergen en zijn leermeester, tevens uitvoerder, Jef Goossens zijn op het dak van het kantoor van de vormalige ijzergieterij Rogier - Nerincx - Richter bezig met het vernieuwen van de spanten. foto's Jan van Zuilen
