Volledig scherm
Een opgevoerde brommer met snelle, en lawaaiige uitlaat. foto Froukje Bijlstra/GPD

Lawaai maakt de motorrijder gehaat

Ron kan het niet helpen. Als hij op een mooie zondagochtend - krantje op schoot, kop koffie erbij - wéér opschrikt van brullende motoren, krijgt hij de meest wrede fantasieën. Dan stormt hij in gedachten naar buiten, mitrailleur in de aanslag.

En dan? "Nou ja", verontschuldigt hij zich. "De rest kan je wel raden."



Afgelopen weekend was het weer eens raak. Tientallen motoren met keihard knetterende uitlaten passeerden zijn huis in Gouda richting rivierdijk. Geen ontkomen was er aan. Binnen trilde hij van de bank, in zijn achtertuin was het lawaai nog harder.



Dus ergert Ron, die uit angst voor 'ruige motortypes' niet met zijn achternaam in de krant wil, zich kapot. Hij houdt in de lucht fictief een motorstuur vast, en geeft met rechts een dot gas. "Wrrrhooeemm, wrrrhooemm, zo gaat het", zegt hij. "De hele dag door. Terreur, noem ik het. Ze zetten hier lekker het gas open om extra veel herrie te maken. Heel intimiderend."



Hij vindt zichzelf geen zeur. De halve buurt heeft last van het lawaai, weet hij. De motoren die voor zijn huis scheuren, maken veel meer herrie dan wettelijk toegestaan. Dat weet hij zeker. En het ergste is: de politie doet er niets aan. "Ik denk dat motoragenten dat geluid wel mooi vinden."



Motoren en brommers voeren al jaren de lijst aan van meest irritante geluidsoverlast. Veel Nederlanders ergeren zich meer aan blèrend motorgeluid dan aan vliegtuigherrie of lawaaiige buren, blijkt uit onderzoek van het RIVM. Negentien procent ondervindt zelfs ernstige hinder van brommers. Bij motoren is dat elf procent.



Voornaamste bron van ergernis: de uitlaat. Europese regels schrijven keurig voor hoeveel geluid elk type mag maken op de openbare weg. Tachtig decibel geldt zo'n beetje als bovengrens, gemeten vlakbij de uitlaat. Dat is te vergelijken met een drukke verkeersweg op ongeveer tien meter afstand.



"Maar sommige malloten vinden het stoer om er illegaal een andere uitlaat op te zetten", zegt Jan den Waal van de auto- en motorbrancheorganisatie BOVAG. "Die zijn toegestaan op circuits en crossbanen, dus je kunt ze overal kopen. Het is een kleine groep die het verpest voor de rest."



Hetzelfde geldt voor brommers. Opvoersetjes zijn nog steeds overal te koop, in winkels en op internet. "Een brommer zou je eigenlijk niet eens moeten horen", zegt Jan Kuiper, directeur van de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG). "Maar ja, als ze er een dikke kachelpijp op zetten, wordt het een ander verhaal."



Afgaande op internetforums is die groep 'malloten' toch aanzienlijk. Het wemelt van berichten over het 'heerlijke geluid' van een bepaald type sportuitlaat. Anderen adviseren de demper te verwijderen, zodat die lekker veel herrie maakt. Een 'open pijp' gromt keihard, valt te lezen. En wie echt een 'blèrpijp' wil hebben, boort gewoon gaten in zijn uitlaat.



Angst voor de politie is onnodig. Want, zo staat op de forums, die let er toch niet op. Het Bureau Verkeershandhaving van het Openbaar Ministerie (OM) bevestigt dat. Volgens een woordvoerder wordt er 'niet echt intensief op gelet'. Alle aandacht gaat uit naar de verkeersveiligheid, zoals controles op snelheid en het dragen van een helm. Ondertussen worstelt het kabinet met het dossier knalpijpen. Minister Jacqueline Cramer (Milieu) lanceerde afgelopen najaar het idee een soort geluids-APK in te voeren. De suggestie verdween echter snel van tafel na tussenkomst van Camiel Eurlings (Verkeer). Het zou te veel rompslomp geven. Sindsdien wordt onderzoek verricht.



Volgens BOVAG en de Nederlandse Stichting Geluidshinder is de oplossing eenvoudig: stevige boetes uitdelen. In Duitsland wordt wel scherp gecontroleerd op lawaai, stelt de BOVAG. In Nederland kan dat ook; de politie beschikt over de benodigde apparatuur.



"Waarom hebben we in godsnaam anders die regelgeving?", vraagt Kuiper van de NSG zich af.



Nico Perk, voorzitter van de belangenorganisatie voor motorrijders MAG, wil ook maatregelen tegen de lawaaimakers. Maar een geluids-APK is onzin, zegt hij. Die kan door elke sleutelaar eenvoudig worden ontdoken. Scherpere geluidsnormen zijn ook nutteloos, zolang de politie niet optreedt. Hij zucht eens diep: "Hoe vaak ik me op verjaardagen niet moet verdedigen vanwege een paar randdebielen."

Lawaai- toppers

De vijfjaarlijkse lijst die het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) publiceert over meest voorkomende geluidshinder wordt al jaren aangevoerd door brommers en motoren.

Het laatste onderzoek werd uitgevoerd in 2003. Volgend jaar verschijnt een nieuwe versie.

De ranglijst voor verkeerslawaai uit 2003, met percentage ernstig gehinderden: 1. Brommers, 19 procent 2. Motoren, 11 procent 3. Vrachtwagens, 10 procent 4. Personenauto’s, 6 procent 5. Bestelwagens, 4 procent 6. Snorfietsen, 5 procent 7. Bussen, 3 procent 8. Militaire voertuigen, 1 procent

De politie beschikt al jaren over decibelmeters om overtreders aan te pakken. Bij brommercontroles wordt het geluid nog wel eens gemeten, maar bij motoren gebeurt dat nagenoeg niet.

Vorig jaar werden ruim 1000 boetes uitgeschreven, waarvan 800 voor extreme overschrijdingen van de geluidsnorm.

Het kabinet studeert op een geluids-APK voor brommers en motoren als middel tegen de geluidsoverlast.