Akke de Vries en haar zoon Simon wonen in de oude elektriciteitscentrale van het Ginneken.
Volledig scherm
Akke de Vries en haar zoon Simon wonen in de oude elektriciteitscentrale van het Ginneken. © René Schotanus/Pix4Profs

Geschiedenis hoogspanning: Nederland zonder stopcontacten

Als er honderd jaar geleden mobieltjes hadden bestaan, dan had je ze nergens op kunnen laden. Het hoogspanningsnet bestond nog niet. Nu er in West-Brabant een 380 kV-lijn bij komt, kijkt BN DeStem terug op de historie van de Brabantse hoogspanning.

BREDA - Wie aan Brabant denkt, neuriet al gauw de zinnen van Guus Meeuwis 'En dan denk ik aan Brabant. Want daar brandt nog licht.' Hoe anders is het vroeger. In de 19e eeuw staat de provincie bekend als 'het donkere zuiden'.

Brabanders, dat waren 'de knoestige Aardappeleters' van Van Gogh. 'Donker en aards', schrijft Max Dendermonde in 1964 in het 50-jarig jubileumboek van de Provinciale Noordbrabantsche Electriciteits Maatschappij (PNEM).

Zo donker als Dendermonde het schetst, was het niet. Breda heeft sinds 1675 straatverlichting. Op basis van plantaardige olie. De gasverlichting, aangelegd midden 19e eeuw, bevalt zo goed dat Breda, Roosendaal, Oudenbosch en Oosterhout geen haast hebben om over te stappen op elektriciteit.

De steden worden in 1921 en 1922 aangesloten op het provinciale 50.000 Volt (50 kV)-netwerk van de PNEM. Bergen op Zoom in 1921 op 10 kV.

Het Ginneken (1904) en Raamsdonk (1908) zijn moderner en leveren jaren eerder al stroom aan de inwoners, afkomstig van een eigen elektriciteitscentrale. Etten-Leur, Terheijden, Fijnaart en Made volgen in 1911.

Het gebouw van de 'Installatie der Ozon Waterleiding en Electrische verlichtingscentrale' aan de Ulvenhoutselaan in het Ginneken staat er nog. Bewoonster Akke de Vries: "Prachtig om hier te wonen. De centrale zit er niet meer in. Alleen aan de porseleinen isolatoren in de kap kun je nog zien dat er elektriciteit werd opgewekt."

Lees dinsdag meer over de geschiedenis van de hoogspanning in BN DeStem

Live Voetbal

home logo AZAZ
EINDE
0-2
VitesseVIT
away logo
home logo Tottenham HotspurTOT
EINDE
2-0
ArsenalARS
away logo

poll

Een schoolbestuur heeft niets te vertellen over het liefdesleven van een leerkracht

Een schoolbestuur heeft niets te vertellen over het liefdesleven van een leerkracht

  • Eens (93%)
  • Oneens (7%)
7813 stemmen