De verslaggever van de Seattle Post-Intelligencer zette twee flessen whisky en een fles bourbon op zijn bureau en stuurde een mailtje naar al zijn collega's. "Kom langs voor een drankje. Vanavond brengen we de krant voor de laatste keer naar bed."
Het was een paar uur nadat hij afgelopen maart te horen had
gekregen dat zijn krant, wegens dramatische verliezen, na 146 jaar trouwe
dienst de volgende dag voor het laatst zou verschijnen. De Seattle P-I, met
een oplage van bijna 120.000 exemplaren, bestaat nu alleen nog maar als
website. En wat geldt voor de Seattle P-I geldt voor meer kranten: in
Amerika, in Finland, in Oostenrijk en in Nederland (de gratis krant Dag werd
dag.nl).
De kranten kampen al jaren met teruglopende
abonnee-aantallen. De economische crisis deed de advertentiemarkt ook nog
eens in elkaar storten. De titels vallen wereldwijd bij bosjes.
Hoe moet het verder met de dodeboommedia, zoals kranten smalend worden
genoemd op populistische websites als GeenStijl.nl? Boom als in papier, dood
als in vergane glorie van de vorige eeuw en als hard op weg naar de absolute
afgrond. Krantenmakers zitten 'verlamd als konijnen in de aanstormende
koplampen van de toekomst te kijken', zei een communicatie-expert onlangs,
ze wachten wanhopig tot een nieuw, winstgevend businessmodel zich aandient.
Er is ook goed nieuws. Cebuco, de marketingorganisatie van de Nederlandse
dagbladen meldde onlangs dat de websites van kranten ervoor zorgen dat het
lezerspubliek verdubbeld is. Oftewel: krantenlezers zeggen niet massaal de
krant op omdat het nieuws toch al op internet staat. Sterker nog: internet
trekt meer mensen naar het 'merk' BN/DeStem.
Multimedia is dan ook
al een tijdje het toverwoord in krantenland. Een krant is niet langer van
papier alleen. Websites, e-papers, e-readers, twitter, rss-feeds, liveblogs,
aangepaste websites voor op de mobiele telefoon, noem een internetgadget en
er is een krant die er mee experimenteert. En vooral bewegend beeld. "
Dat is voor ons het afgelopen jaar de voornaamste winst geweest", kijkt
BN/DeStem-hoofdredacteur Johan van Uffelen terug op de samenwerking met de
regionale, commerciële tv-zender Brabant10, die vorig jaar mei startte.
"We hebben onze website verrijkt met actuele nieuwsvideo's van een
kwaliteit die we zelf nooit zouden kunnen maken. Dat maakte de site beter
voor de lezer."
De samenwerking tussen dagblad en tv-zender
gaat zo: een redacteur van de krant is gedetacheerd bij het tv-station, hij
bekijkt 's ochtends de agenda van de redactie en stuurt aan de hand daarvan
tv-ploegen op pad. Als de items zijn gemaakt staan ze aan het eind van de
middag op de website van de krant en zitten ze vanaf zeven uur in het
nieuwsbulletin van Brabant10. Daarnaast geven gespecialiseerde verslaggevers
van de krant voor de tv-camera commentaar op (regionale) rechtszaken en
economische onderwerpen. Inmiddels zit zelfs de opnamestudio van de
tv-zender in het pand van de krant. Want daar stonden, door alle
bezuinigingen de afgelopen jaren, toch nog wat ruimtes leeg.
BN/DeStem blij én Brabant10 blij. "Wij profiteren van de grotere
redactie van het dagblad. We zitten sinds de samenwerking veel beter 'op'
het nieuws", zegt Brabant10-directeur Xander Knop.
Het helpt
de commerciële zender een gedegen concurrent te worden van het met
overheidsgeld gesubsidieerde Omroep Brabant.
Krant en tv-zender
willen hun samenwerking gaan intensiveren. Want het is tot nu toe leuk en
leerzaam geweest, zeggen Knop en Van Uffelen, maar het moet ook echt geld
gaan opbrengen. Van Uffelen: "We willen beginnen met Ondernemer TV. Dat
is nu nog alleen een papieren bijlage bij de krant. Het kan ook een
tv-programma worden waaraan we kunnen verdienen." Knop: "Er moet
nog meer kruisbestuiving komen, tussen tv, krant en internet. We willen
adverteerders een compleet pakket gaan aanbieden. Wij bereiken heel Brabant,
de kranten van Wegener (eigenaar van onder meer BN/DeStem, Brabants Dagblad
en Eindhovens Dagblad, cr) doen dat ook. Als al die kranten nu naar onze
zender gaan verwijzen en de zender verwijst weer naar de sites van kranten,
dan is dat heel krachtig!"
De manier om te overleven is, zegt
Van Uffelen, weer dé nieuwsbron van de regio te worden. "Wij
hebben het beste netwerk en de meeste verslaggevers. Tv is alleen een andere
manier om het naar de consument te brengen. Net zoals internet dat is. En
narrow-casting (de beeldschermen die in de nabije toekomst op tientallen
plekken in Breda zullen hangen, cr). We hebben ons de kaas van het brood
laten eten. Andere media gebruiken onze nieuwsgaring voor hun berichtgeving.
En we hebben toegestaan dat huis-aan-huisbladen en niche-bladen als Issue de
lokale advertentiemarkt hebben ingepikt."
Maar, zegt de
hoofdredacteur, het laten verdwijnen van de papieren krant is geen optie. "
Als alleen de website blijft bestaan, stort de zaak in. Internet en de krant
versterken elkaar, ze kunnen niet zonder elkaar." Dat bewijst de
Seattle P-I. Na het opheffen van de krant en het ontslaan van tientallen
journalisten waren de kosten een stuk lager, maar de website viel direct uit
de top dertig van Amerika's meest bezochte nieuwssites. Het feit dat er
nergens in kiosken, winkels en cafés meer een papieren krant ligt, bleek
funest voor het aantal hits op de website.
Krant en website
versterken elkaar. Toch is er een constante discussie tussen
internetredacteuren en hoofdredacties overal ter wereld over welke verhalen
je 'weggeeft' en wat je ervoor wilt hebben. Internetredacteuren willen alle
artikelen uit de krant gratis op het web (want dat levert meer hits op).
Hoofdredacteuren willen vaak alleen nieuws op de site (zoals sinds kort het
geval is bij BN/DeStem) en voelen ook wel wat voor een betaald
internet-archief (zoals het NRC Handelsblad heeft). Van Uffelen: "
Nieuws wil je direct weten. Op internet, op je mobiel, via twitter. De krant
moet achtergrond en opinie bieden. Dat is waar je echt voor gaat zitten om
te lezen. Zo moeten die media elkaar aanvullen. We willen nu nog een goede
site voor op de mobiele telefoon, want internet op je mobiel wordt steeds
normaler."
Maar ook als de hele wereld 24/7 via de mobiel
online kan zijn, zal dat niet het einde van de krant inhouden, denkt Van
Uffelen. "Het aantal abonnees van de krant zal niet meer stijgen, maar
ik zie de daling wel afvlakken. We raken langzamerhand de bodem en ik denk
dat we de komende jaren een terugkeer naar de gevestigde media krijgen. Er
is sprake van een tweede internet-zeepbel. Want internet is erg leuk, maar
er wordt te weinig mee verdiend. YouTube draait nog steeds met verlies. De
crisis leidt tot meer bezinning en tot een opwaardering van de gedrukte
krant."
Wat niet wil zeggen dat de toekomst van de krant heel
rooskleurig is. De Wegener-dagbladen wacht op korte termijn weer een nieuwe
bezuinigingsronde. Maar de whisky hoeft nog niet op tafel om de dode boom
definitief naar bed te brengen.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.




Sorteer reacties











