illustratie Waterstudio/GPD
Nederland in het jaar 2100: golven van de Noordzee rollen over de weilanden voor Amersfoort. Door achteloosheid bij onderhoud van waterkeringen is Nederland gereduceerd tot een smal strookje land.
Dramatische overstromingen hebben de kustlijn drastisch in oostelijke
richting opgeschoven.
De afgelopen jaren was er geen houden meer
aan. Na ongekend hevige regenval in Europa begaven eerst de rivierdijken
het. Later vrat ook de zee, die in een eeuw een meter was gestegen, delen
van het laagland weg. De Randstad, ooit de rijkste delta ter wereld,
veranderde in een giftige modderpoel waar niets meer mee valt te beginnen.
Ziedaar, het schrikbeeld als Nederland zich niet snel voorbereidt op de
gevolgen van klimaatverandering. Het halve land dakloos, onze rijkdom naar
de knoppen. Om maar te zwijgen van grote aantallen slachtoffers. Het kan ook
anders, roepen ingenieursbureaus, bouwers, baggeraars én politici in koor:
met een tweede Deltaplan.
De lobby voor een nieuw Hollands
waterwereldwonder is losgebarsten. Het CDA voorspelt de zondvloed als we
niet tientallen miljarden investeren in duinen en dijken. Het regent al een
tijd plannen voor superterpen, kunstriffen en eilanden voor de kust. Zelfs
de voorzitter van de Deltacommissie, oud-landbouwminister Cees Veerman,
waarschuwt nu al dat we onze rijkdom beter moeten beschermen, terwijl het
advies pas begin september verschijnt.
Kortom: de geesten worden
rijp gemaakt. En wat werkt dan beter dan inspelen op de Hollandse oerangst
voor het wassende water? "We moeten ons wapenen tegen een grote aanval
van het water", zegt ook Harm Albert Zanting, directeur delta's en
rivieren van adviesbureau Arcadis. "Als we niets doen, vormt het water
een reële bedreiging. Dat is wetenschappelijk nu wel aangetoond."
Op het Scheveningse strand geeft hij een voorbeeld. Hij wijst naar de
boulevard. Die gaat helemaal op de schop en wordt iets verhoogd. Dan naar
het strand. "Dat wordt veel breder", vertelt hij. "We storten
grote hoeveelheden zand voor de kust, waardoor een natuurlijke
kustverdediging ontstaat."
Scheveningen is een van de tien
zwakke kustschakels die al worden aangepakt. Volgens Arcadis kunnen met dit
soort maatregelen veel meer plekken langs de kust worden versterkt. Het
adviesbureau legde zijn visie op de waterveiligheid voor deze eeuw neer bij
de Deltacommissie. Verbreding van het strand is een van de voorstellen.
Zanting: "Natuurlijk levert dat ook werk op voor de baggeraars."
Baggeraar Van Oord heeft samen met adviesbureau Royal Haskoning een
vergelijkbaar plan ontwikkeld, maar dan in supervorm. Het idee is de
kuststrook van Hoek van Holland tot Den Helder 3 kilometer te verbreden. Als
slagroom op de taart komt Schiphol in zee. Kosten: 20 miljard euro voor de
kustverbreding, 30 miljard voor de luchthaven in zee. Geen nood. De kosten
worden terugverdiend door het gewonnen land uit te geven als bouwgrond, zo
is het idee. Saillant detail is dat topman Koos van Oord van de gelijknamige
baggeraar zetelt in de Deltacommissie. Maar volgens het concern staat zijn
lidmaatschap van de commissie los van de gelanceerde plannen.
Jeroen Warner, onderzoeker van het internationale 'Freude am Fluss'-project
aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, hoort de aanzwellende roep om
deltaplannen en superdijken hoofdschuddend aan. Hij promoveerde eerder dit
jaar op een proefschrift waarin hij aantoonde dat bestuurders en bedrijven
de angst voor overstromingen maar al te graag gebruiken als breekijzer voor
de financiering van grote waterbouwkundige projecten. Met die tactiek nemen
zij de wind uit de zeilen van tegenstanders, zoals dijkbewoners of
natuurbeschermers. Warner: "Natuurlijk kunnen we in Nederland gevaar
lopen. Breekt de zee bij Katwijk door, dan zijn we de sigaar. Waar het om
gaat, is dat angst als marketingtruc wordt ingezet om mensen de illusie van
zekerheid te bieden. Al groeien de dijken tot in de hemel, dan nóg kan het
fout gaan."
Zijn grote vrees is dat 'betonstorters' de
overhand krijgen bij een tweede Deltaplan. Zelf pleit hij voor meer ruimte
voor water en het leren leven met aanvaardbare risico's. Warner: "Een
keer natte voeten hoeft niet direct een ramp te zijn. De neiging bestaat
alles wat met water te maken heeft gelijk in de rampensfeer te trekken."
Neem het CDA. Die partij, fractievoorzitter Pieter van Geel voorop, hamert er
telkens op dat tientallen miljarden euro's nodig zijn voor een tweede
Deltaplan. Anders loopt Nederland onder. "Het is absoluut noodzakelijk"
, beklemtoont CDA-Kamerlid Liesbeth Spies. Zij vervangt de vakantievierende
Van Geel. "Doen we niets, dan houden we geen droge voeten."
Het CDA lijkt sowieso een cruciale rol te gaan spelen bij Deltaplan deel twee.
Veel CDA'ers hebben er een direct belang bij. Zo is CDA-coryfee Elco
Brinkman voorzitter van Bouwend Nederland en is de echtgenoot van voormalig
CDA-minister Karla Peijs één van de grootste bouwondernemers van Nederland.
Hij is al gepensioneerd, maar zat wel in een commissie die plannen
ontwikkelde om Zeeland te beschermen tegen het water.
"Erg
dom, zoveel CDA'ers rondom zo'n commissie", vindt lobbyprofessor Rinus
van Schendelen, die is verbonden aan de Erasmus Universiteit. "Maar het
verbaast me niet. Het kabinet heeft niet voor niets gekozen voor een
staatscommissie, want dat is de Deltacommissie. Die hoeft alleen maar te
rapporteren aan de minister en komt dus niet met een onafhankelijk advies,
maar met een rapport waarin precies staat bevestigd wat de politiek
eigenlijk wil. Zo is dat ook gegaan bij staatscommissies voor de
hogesnelheidslijn en de Betuwelijn."
Opvallend is volgens Van
Schendelen ook dat de Deltacommissie bijna alleen bevolkt wordt door leden
die belangen hebben bij grootschalige projecten. "Waar is de
milieulobby? Het zijn lokale overheden die hun regio graag beschermd zien en
er zitten baggeraars bij."
Dat de bouwers zich massaal melden
met grote plannen is niet verwonderlijk. Wat de commissie ook adviseert, het
is volgens Van Schendelen nu al zeker dat Deltaplan II een miljardenproject
wordt. Bouwers willen daar graag een graantje van meepikken. "Het
lobbywerk bij deze staatscommissie heeft al plaatsgevonden voordat de
commissie gevormd werd. De staats- secretaris zoekt commissieleden uit, die
eigenlijk allemaal hetzelfde willen. Er is tussen de leden ook zelden een
meningsverschil. Het enige dat zo'n commissie doet, is een mooi rapport
opstellen dat een angstbeeld creëert om zo een miljardenproject te
legitimeren."
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
