'Big Mama': een zitelement in de vorm van een zes meter lange gebreide sok, ontworpen door Pieke Bergmans.
Historische en hedendaagse bouwkunst gaan goed samen.
Een reusachtige slinger hangt in de fonkelnieuwe glazen entree van het Textielmuseum Tilburg.
'Labyrinth': een installatie van Studio Job. foto's Textielmuseum Tilburg
1/4
Het Textielmuseum Tilburg is duchtig afgestoft, opgeklopt en uitgebreid.
De operatie heeft qua financiering voor veel commotie gezorgd – sponsor Audax kwam met 2,7 miljoen euro minder over de brug dan toegezegd; het gat is deels gedicht door de provincie – , maar daar is de afgelopen acht maanden wel een cultureel bolwerk voor herrezen dat volledig bij deze tijd past. Aan de historische bouw van wat sinds kort om officieel het Audax Textielmuseum Tilburg heet is door architectenbureau Cepezed een eigentijdse entree toegevoegd, in de vorm van een glazen kolos. Het gebouw verbindt alle onderdelen van het museum. Voorheen stonden alle gebouwen los van elkaar. Een textiel scherm op de glazen gevel met meer dan 3000 ledpixels en een oppervlak van 36 vierkante meter trekt vanaf de Goirkestraat permanent de aandacht. Dit gebouw herbergt horecavoorzieningen, een grote textielshop, vergaderlokalen en een auditorium. Gekozen is voor toepassing van toepassing van textiele materialen gecombineerd met diagonale, stalen buizen in de gevelconstructie. Daarin zijn spankabels als een 'schering en inslag' opgespannen. De thematiek van het museum is dus doorgetrokken in de nieuwe vormgeving. Hetzelfde geldt voor het interieur, waar Bas van Tol van Studio's Müller voor heeft gezorgd. Hij koos onder andere voor banken van Bert Jan Pot, met stalen frames die kriskras zijn bespannen met kleurige, textiele koorden. Een glazen doorgang verbindt het deels nieuwe gedeelte met de oude ruimte. Ook daarin is alles opgepoetst en veel gewijzigd.Is het dan niet nog steeds een stoffig museum? Ja. Dat kan ook niet anders. Het Textielmuseum gáát over stof – van vervaardigingsprocessen tot de textiele materialen die de bekende Tilburgse ontwerper Jan Taminiau gebruikt voor zijn kledingcollecties. Oude en hypermoderne weef- en breimachines zijn te zien in het TextielLab. Sommige ervan zijn in werking en floepen er waar je bij staat een groot tafelkleed of een handschoen uit. De gekste garens, zoals die met Swarovski-steentjes erin verwerkt, kun je bekijken en aanraken.
In een aparte ruimte worden tapijten 'getuft' (machinaal geknoopt) in opdracht van kunstenaars. Al sinds september 2007 is medewerker Henk Bissels bezig met een tapijt waarvan het dessin is gebaseerd op een abstract schilderij van Marc Mulders. De verschillende verfdiktes vertaalt hij in poolhoogtes. Tel daarbij op de talloze kleurvlakken en dan kom je uit bij een titanenwerk. Maar, glundert Bissels: "Dat vind ik juist een uitdaging."
Dat is ook het meest aantrekkelijke van het Textielmuseum: het lééft, er is herrie, er wordt ter plekke van alles gemaakt en je staat erbij. En heeft iets je hebzucht aangewakkerd, bijvoorbeeld de theedoeken met insectenprint van Studio Job, dan kun je het aanschaffen in de TextielShop.
Op de tweede verdieping huist een historische tentoonstelling, die de geschiedenis van de textielverwerking in Tilburg inzichtelijk maakt met films, dia's, voorwerpen en installaties. Lange sofa's nodigen uit om alles te bekijken en zodoende tot het besef te geraken hoezeer deze industrie een stempel heeft gedrukt op de voormalige textielstad. Zo'n beetje alle textielindustrie is inmiddels uit Tilburg en andere plekken in Nederland (Twente) verdwenen. Bijna alle textiel, van Armani-pak tot T-shirt, is tegenwoordig 'Made in China'. Alleen de meer artistieke toepassingen blijven, en nemen zelfs toe, zeker als ze in productie worden genomen. De tijdelijke tentoonstelling Van Labyrint tot Big Mama is hiervan een staalkaart. Alles wat hier te zien valt, is vervaardigd door het TextielLab in opdracht van de kunstenaars. Van de installatie Labyrinth van Studio Job, een opstelling waarin de hele kamer in labyrintdesign is opgetuigd, is het tafeldamast te bestellen. Alleen jammer dat je hier niets mag aanraken. De pluizige konijntjes van Berend Strik, verwerkt in het tapijt Rabbits First, vrágen erom geaaid te worden. Hetzelfde geldt voor Pieke Bergmans' ontwerp Big Mama, in feite een grote gebreide sok van zes meter, opgevuld met skippyballen. Daar móet je even op wiebelen. Of de ruim zeven meter lange bank van Piet Hein Eek, bekleed door Christie van der Haak. Even op zitten. Mag ook niet. Dat is dan ook het enige minpuntje van dit even oude als nieuwe museum.
- Textielmuseum Tilburg. Goirkestraat 96, Tilburg. Tijdelijke tentoonstelling: Van Labyrinth tot Big Mama, projecten uit het TextielLab. T/m 9 november. Tafellinnen belicht, damast van een Brabantse weverij. T/m 8 februari 2009. Open: di t/m vrij 10-17 uur en za/zo 12-17 uur. Telnr: 013-536747.
- www.textielmuseum.nl
