article
1.6764418
In de wintermaanden zijn er nog altijd planten en bomen die ervoor zorgen dat de natuur haar groene aanblik behoudt. Als beheerder Mans de Jong van de Heemtuin Rucphen enkele bezoekers voorafgaat over het terrein, gidst hij ze via kronkelende paadjes langs onder meer hangende zegge, dennen, sparren en bomen die tot de kruin in de klimop staan. Achterin de tuin houdt De Jong de pas in bij een wilde appelboom. Hij wijst naar een groene struik die midden in de boom groeit.
Natuurlijk Brabant: Maretak, inspiratie voor verhalen
In de wintermaanden zijn er nog altijd planten en bomen die ervoor zorgen dat de natuur haar groene aanblik behoudt. Als beheerder Mans de Jong van de Heemtuin Rucphen enkele bezoekers voorafgaat over het terrein, gidst hij ze via kronkelende paadjes langs onder meer hangende zegge, dennen, sparren en bomen die tot de kruin in de klimop staan. Achterin de tuin houdt De Jong de pas in bij een wilde appelboom. Hij wijst naar een groene struik die midden in de boom groeit.
http://www.bndestem.nl/extra/blogs/natuurlijk-brabant/natuurlijk-brabant-maretak-inspiratie-voor-verhalen-1.6764418
2016-12-21T09:00:00+0000
http://www.bndestem.nl/polopoly_fs/1.6764419.1482272174!image/image-6764419.jpg
natuurlijk Brabant,Brabant,natuurlijkbrabant,dnr
Natuurlijk Brabant
Home / Extra / Blogs / Natuurlijk Brabant / Natuurlijk Brabant: Maretak, inspiratie voor verhalen

Natuurlijk Brabant: Maretak, inspiratie voor verhalen

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Maretak, ook zo rond de kerst nog mooi groen. Mans de Jong laat ze zien in de heemtuin.
      Fotograaf
    In de wintermaanden zijn er nog altijd planten en bomen die ervoor zorgen dat de natuur haar groene aanblik behoudt. Als beheerder Mans de Jong van de Heemtuin Rucphen enkele bezoekers voorafgaat over het terrein, gidst hij ze via kronkelende paadjes langs onder meer hangende zegge, dennen, sparren en bomen die tot de kruin in de klimop staan. Achterin de tuin houdt De Jong de pas in bij een wilde appelboom. Hij wijst naar een groene struik die midden in de boom groeit.

    ,,Dat is een maretak'', zegt De Jong. ,,Die komt in Nederland vooral in het zuiden van Limburg voor en dan met name in het gebied langs de beek de Geul. In die regio is het kalkhoudende löss de grondsoort en daarop doet de maretak het goed. Ook op enkele plaatsen in Noordoost- en West-Brabant groeit de maretak.''

    De plant is een parasiet die met behulp van bladgroen, water en zonlicht suikers kan maken. De struik heeft die nodig om te groeien. ,,Zelf heeft de maretak geen wortels waarmee hij voedingsstoffen uit de grond kan halen. Daarom dringt hij met zijn wortels de schors binnen van enkele waardbomen. Dat zijn bomen waarop een andere soort groeit. Dankzijn de wortels in de schors, komt de maretak in contact met de sapstroom in de bodem.'' 

    Dat de bladeren in de winterperiode groen blijven is niet het enige wat de maretak bijzonder maakt. In de wintermaanden vallen de vrouwelijke planten ook op door de melkwitte bessen die ze dragen. De Jong pakt een bes van een tak en knijpt die open, waarna een plakkerige, slijmerige stof tevoorschijn komt. ,,Vooral lijsters en zwartkopjes eten die bessen op. Het gaat ze dan niet om de zaden die erin zitten, maar om het vruchtvlees. Als de vogels de zaden uitpoepen, kunnen die door de slijmerige stof op een boom vastkleven en daar gaan groeien'', zegt de beheerder van de Heemtuin Rucphen, ,,Je kunt het eigenlijk zo zien dat de lijster en het zwartkopje door de maretak met het vruchtvlees in de bessen worden beloond voor het transporteren van de zaadjes.'' 

    Medewerkers van de Heemtuin Rucphen hebben in 1994 op verschillende bomen en struiken op het terrein zaden van de maretak gesmeerd. ,,Dat hebben we gedaan, omdat we een educatieve functie hebben en een zo gevarieerd mogelijk aanbod aan planten en bomen willen laten zien.''

    De maretak groeit nu op enkele honderden bomen in de tuin. Naast de wilde appelboom gedijt de maretak onder meer in de linde, de krent en de meidoorn. Vroeger gebruikten mensen het slijmerige vruchtvlees van de bessen om vogels voor consumptie te vangen. De Jong: ,,Daarom wordt de maretak ook wel vogellijm genoemd.'' 

    De maretak speelde ook een rol in allerlei rituelen en is een inspiratiebron geweest voor verhalen van uiteenlopende aard. De Jong weet dat boeren de maretak vroeger in balken in stallen ophingen om het slechte te verjagen en het vee vruchtbaar te houden. En in de strips van Asterix en Obelix gebruikt de druïde Panoramix maretak als bestanddeel voor zijn geheime toverdrank.

    In Engeland geldt de maretak (mistletoe) als het symbool van de vruchtbaarheid. Daar ontstond ook de traditie om elkaar tijdens Kerstmis onder de mistletoe te kussen. De Heemtuin Rucphen is in de winterperiode geopend op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 9.00 uur tot 16.00 uur.