Coen de Koning net na de Tweede Wereldoorlog.
Volledig scherm
Coen de Koning net na de Tweede Wereldoorlog. © Stadsarchief Breda

Honderd jaar geleden won Leurenaar Coen de Koning wederom de Elfstedentocht

BREDA – Een klein mannetje was het, maar met een enorme wilskracht, zo zeggen mensen die Coen de Koning hebben gekend. Vrijdag exact 100 jaar geleden won de Leurse schaatser voor de tweede maal in zijn leven de Elfstedentocht.

De eerste keer was in 1912 geweest. De beschuldiging dat hij zich had laten voortrekken had er diep ingehakt bij de in Edam geboren sportman. Toen in 1917 de Tocht der Tochten weer doorging, zette De Koning zich over zijn aversie jegens zijn concurrent Jan Ferwerda heen en reed iedereen op een hoop. Met een tijd van 9 uur en 53 minuten reed hij de man die hem van de fraude beschuldigde op meer dan twee volle uren achterstand.

De Koning had al aangekondigd er volledig voor te gaan. “Of ik kom als winnaar over de streep, of ze kunnen een doodskist voor me bestellen”, zo vatte hij vooraf samen.

Naast tweevoudig Elfstedentochtwinnaar was De Koning ook 43 (!) jaar lang houder van het werelduurrecord met iets meer 32 kilometer. In 1905 werd hij bovendien wereldkampioen allround. Dat hij op alle afstanden uit de voeten kon, blijkt wel uit het feit dat zijn nationaal records op de 500 én 10.000 meter pas meer dan 20 jaar later werden verbeterd.

De Koning kwam dus uit Edam, maar verhuisde in 1907 toen hij trouwde naar Leur, waar zijn vrouw Pietje Boot vandaan kwam. Na een korte terugkeer naar Arnhem woonde hij onder meer in Zevenbergen, Leur en Princenhage. Boot overleed in 1930. De Koning, die nooit hertrouwde, overleed zelf in 1954 op 75-jarige leeftijd in Breda. Boot en hij kregen zes kinderen.

Van huis uit was hij stucadoor, maar toen hij tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn werk niet kon uitvoeren, werkte hij ten tijde van de Elfstedentocht in 1917 op het gemeentehuis in Leur.

Bij de grote publiek is De Koning relatief onbekend, maar op enkele plekken in ons land leeft zijn sportieve erfenis voort. In Etten-Leur draagt de brug bij de Leurse haven, waar hij vaak schaatste, zijn naam. In Edam is er een Coen de Koninglaan.

De Elfstedentocht van 1917 is de eerste waar bewegend beeld van is. In de tweet hieronder is een verslagje van een eeuw geleden te zien.

Coen de Koning na zijn geslaagde aanval op het werelduurrecord.
Volledig scherm
Coen de Koning na zijn geslaagde aanval op het werelduurrecord. © Archief BN DeStem
Volledig scherm
© Archief BN DeStem