Pater Cor Hooijmaijers zegent kinderen.
Cor Hooijmaijers bij zijn oude parochie in Burnie in Tasmanië (Australië).
Ontmoeting met paus Johannes- Paulus II bij de ingang van de gevangenis in Honiara in 1984.
1/3
Dit is een verhaal over het bijzondere leven van Cor Hooijmaijers, al bijna een halve eeuw pater op de Salomonseilanden in de Stille Oceaan. Daar, waar het leven écht anders is. Het begon al meteen: „Aan land komen en de juiste golf kiezen. Eén verkeerde golf en je brak je nek.” Nu loert ander gevaar. „Je komt zo op de lijst voor een strik rond je nek.”
<br/>
Dit is tevens de allerlaatste aflevering van de serie De Emigrant, die sinds oktober 2007 elke dinsdag in deze krant heeft gestaan.<br/>
<br/>
De Salomonseilanden zijn een grote groep eilanden, ooit bij elkaar geveegd doorWesterse machthebbers. Ieder eiland heeft zijn eigen gewoonten en er zijn wel 68 talen.<br/>
<br/>
Een priester die inheems spreekt, heeft de sleutel naar het hart van de mensen. Ik ben gekomen in januari 1962. Meer dan veertien uren varen op ruwe zee vanaf de hoofdstad Honiara naar het afgelegen gebied waar ik ging dienen. Aan land komen met een roeiboot. En dan de juiste golf kiezen. Eén verkeerde golf en je brak je nek. Ik kneep hem wel.<br/>
<br/>
De mensen in het Avuavu- district, waar ik het eerst belandde, leefden van zoete aardappelen en tapioca. Ze droegen alleen lendedoekjes. Er waren geen winkels, geen straten, geen elektriciteit.<br/>
<br/>
Er was wél een echte wc-pot. De trots van de missie. ‘Je kunt de pot op’, heeft op Avuavu een andere betekenis. Die wc-pot was voor Avuavu, wat de Eiffeltoren voor Frankrijk is.<br/>
<br/>
Het leven is op het grootste deel van de eilanden nog steeds zo. Mensen leven in hutten en slapen op matjes op de ruwe grond. Alleen in de hoofdsteden op de eilanden zijn wc’s met sceptic tanks.<br/>
<br/>
Acht jaar geleden waren hier grote onlusten. Etnische spanningen, werden die genoemd. Wat het echt was: moord en doodslag, martelen, verkrachten, hoofdje afhakken, verjaging van huis en haard. Buitenlanders wisten niet hoe snel ze weg moesten komen. Wij missionarissen bleven. De buitenwereld beloofde voor ons te bidden. Daar bleef het bij. Dat is natuurlijk goedkoper.<br/>
<br/>
Natuurlijk liepen wij ook gevaar. Maar net ietsje minder, omdat er groot respect is voor de kerk. Het conflict speelde tussen de oorspronkelijke inwoners van het hoofdeiland Guadalcanal en de mensen van het eiland Malaita, die de afgelopen zestig jaar veel belangrijke posities hebben veroverd nadat ze hier kwamen werken.<br/>
<br/>
Ik was tijdens de rellen gevangenispastor. De militanten hadden de gevangenis in handen en wilden de gevangenen uit Guadalcanal afschieten. Je kon de angst ruiken. Ik sprak de gevangenen moed in, maar de situatie zag er hopeloos uit.<br/>
<br/>
Gelukkig is God niet voor een gat gevangen: diezelfde avond liet een gevangenisbewaarder van een andere stam het hek van de gevangenis open en iedereen nam de benen. Door de oorlog werden hutten verwoest en leeg gestolen. Huwelijken vielen uiteen of werden bedreigd. Vooral als het huwelijken betrof tussen mensen van verschillende stammen. Jonge meisjes vielen op ‘ ruwe militairen’, die hun vrouw met kinderen lieten zitten.<br/>
<br/>
De situatie is nog steeds gespannen. Als de Australische politie en soldaten hier niet waren, zou de vlam zo weer in de pan slaan. Toen kwam de tsunami. Die verwoestte in een deel van de Salomonseilanden de riffen, de visgronden, het drinkwater, de huisjes, de tuinen. Hele eilanden veranderden. De ene kant kwam naar boven, de andere kwam juist onder water te staan. Mensen leven nog steeds in tenten, in het tsunami- gebied.<br/>
<br/>
Sinds 2003 is er op de Salomonseilanden een interventiemacht onder leiding van Australië om orde op zaken te stellen. In het zog kwamen zogenaamde ‘contractors’, met lucratieve contracten. Dat zijn niet altijd lieverdjes.<br/>
<br/>
Tegen een van hen, Patrick Defence Logstics/ Toll, heb ik een rechtszaak aangespannen omdat inheemse werkers bij mij klaagden over wantoestanden. Niemand helpt hen omdat het politiek heel gevoelig ligt.<br/>
<br/>
Het gevecht voor de rechten van deze mensen is een eenzaam gevecht. Niemand durft zijn vingers te branden. De mensen zijn bang voor hun gezin.<br/>
<br/>
Dit is een positieve kant van het celibaat: ik heb geen vrouw en kinderen die men pakken kan. Het is erg gevaarlijk om op de Salomonseilanden te vechten tegen onrecht. Je komt niet op de lijst voor een lintje, maar voor een strik rond je nek.<br/>
<br/>
Niemand hier heeft vertrouwen in de regering. Je bent als missionaris een soort tussenras. Geen blanke, maar ook geen Salomonseilander. De mensen hebben respect. Ze weten dat je een missionaris kunt vertrouwen. Dat een missionaris helpt. Dat hij het evangelie óók met daden preekt. Ongeveer negentien procent van de bevolking is katholiek. De contacten met de andere kerken zijn zeer goed.<br/>
<br/>
Als je op de missie bent, zoals ik jaren heb gedaan, draag je rond zes uur ’s morgens de Heilige Mis op. Daarna een eenvoudig ontbijt en de klas in tot twaalf uur.<br/>
<br/>
’s Middags gaan de kinderen naar de tuin voor voedsel. De hele dag lopen mensen af en aan voor hun problemen. Elke maand ga je een paar keer op dorpsbezoek. Uren en uren lopen in de hete zon, langs het strand of door steile bergen waar het hard klimmen is. Er zijn geen bergpaadjes!<br/>
<br/>
Nu ik wat ouder ben en in de hoofdstad Honiara woon, zijn de problemen die ik voorgeschoteld krijg meer sophisticated. Ik bemiddel tussen werknemers en werkgevers, tussen mensen en regering. Ik ben betrokken bij ontwikkelingswerk, het gevangenispastoraat, relatiebemiddeling, rechtszaken en ga zo maar door. Enkel mijn e-mail neemt drie uur per dag in beslag. Een beetje veel voor een oude baas als ik, maar ik verveel me nooit.<br/>
<br/>
Of ik hier altijd wil blijven? Ik voel me hier thuis en kan hier vruchtbaar werken. Dus waarom zou ik terug naar Nederland gaan? De Salomonseilanden zijn echt mooi. Echt om van te houden. De natuur is prachtig. Het leven is hard. Maar de mensen zijn vriendelijk. Het zijn ruwe diamanten, zei iemand mij ooit.<br/>
<br/>
Met een hart van goud. Hoe ik dat weet? Goud moet je zoeken! Als priester heb ik een scherp oog voor mensen. De mensen leven dicht bij de natuur. Ze zijn recht door zee.<br/>
<br/>
De Salomonseilanden heten ook wel de happy isles. We hebben hier prachtige vlinders, vogels, bloemen. De natuur is ruw en mooi met prachtige bergen en watervallen.<br/>
<br/>
Duikers kunnen hun hart ophalen in de prachtige zeewereld van deWestern Province. In Malaita zijn artificiele eilanden door mensen gebouwd in zee. Rond de hoofdstad Honiara ligt nog wel veel ammunitie van de TweedeWereldoorlog. Eén plaats heet Hell’s Point, vanwege de ammunitie die door het leger of de warme zon wordt opgeblazen.<br/>
<br/>
Rond kerst en oudjaar gaat iedereen zoveel mogelijk terug naar het geboortedorp op het eigen eiland. De hoofdstad Honiara loopt leeg. Je weet nooit wanneer de mensen weer terugkeren. Dat hangt af van de boten. Die zijn rond die tijd overvol.<br/>
<br/>
Kerst is een religieus feest. Maar na de kerkdienst wordt er inlands feest gevierd met grote potten voedsel en een lekker varkentje als het kan. Gedronken wordt er ook. Een eilander zei ooit: ‘Onze nationale drank is water’. Dat is veranderd.<br/>
<br/>
De mensen lusten wel een biertje. Nu heeft men een home brew uitgevonden, kwaso. Levensgevaarlijk. Vorige week heeft iemand nog zich doodgedronken.<br/>
<br/>
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt in het reisadvies voor de Salomonseilanden voor gevaar in de vorm van natuurrampen en misdaad. Dat is waar en niet waar.<br/>
<br/>
Het is waar, omdat het allemaal zo kan gebeuren.<br/>
<br/>
Het is niet waar, omdat er niet elke dag vloedgolven of cyclonen zijn. Zo’n reisadvies is als een plakboek: het ligt eraan wie het wanneer plakt. Het leven is nooit hetzelfde. Momenten herhalen zich niet. Ik leef nu dik 46 jaar op de Salomonseilanden en ik moet elke keer mijn klok bijzetten.
<br/><br/><br/>
Dit is tevens de allerlaatste aflevering van de serie De Emigrant, die sinds oktober 2007 elke dinsdag in deze krant heeft gestaan.
Sorteer reacties
