Volledig scherm
Marcel Rensen in 1981. Foto prive-archief Marcel Rensen © gratis

Een leven van actie, solidariteit en af en toe een confrontatie met bevoegd gezag

dit zijn wijBABYBOOMERS - Een leuk leven is niet genoeg. Je moet ook iets voor anderen doen. Zo staat Marcel Rensen in het leven. De Bredanaar koos voor een leven van actie, solidariteit en af en toe een confrontatie met bevoegd gezag. 

Botsen met de gevestigde orde, daar heeft de 68-jarige babyboomer Rensen nog nooit geen seconde slaap aan verloren. ,,Ik had een grote bek. Daar werd ik wel eens voor gewaarschuwd”, zegt de Bredanaar. Eén confrontatie met het gezag vergeet hij echter nooit meer.

Koninginnedag 1981. Er hangt een nerveuze spanning in Breda. Een jaar eerder, bij de kroning van koningin Beatrix, stond Amsterdam op zijn kop. Met de strijdkreet 'Geen woning, geen kroning' op de lippen gingen krakers, autonomen en andere radicale types het gevecht aan met het gezag. De chaos is enorm, de schade gigantisch.

Een jaar later wordt Breda vereerd met een bezoek van de jonge koningin. Voor het lokale gezag staan alle signalen op rood. Het rommelt op straat: 'Breda Oranjestad, is Oranje zat'. Overal in de stad duiken groepjes jongeren op. Er wordt gevreesd voor een herhaling van het kroningsoproer. 

Volledig scherm
Koningin Beatrix, een jaar eerder in Amsterdam gekroond, bezocht in 1981 Breda. Die dag werden er 148 jongeren preventief vast gezet. foto Cor Viveen

Burgemeester Willem Merckx en politiechef Martien Strooper kiezen voor de vlucht naar voren: voor de zekerheid worden 148 mensen opgepakt. Sommige hebben boksbeugels en kettingen bij zich, anderen kan niets anders worden verweten dan dat ze een zwart leren jasje met een of meerdere buttons dragen. Marcel Rensen is een van hen. ,,Met een vriend had ik een spandoek gemaakt: 'Laat je horen! Er zijn al stillen zat!' Maar we hebben onze auto pas net geparkeerd in de Kloosterlaan of we worden opgepakt en afgevoerd'', vertelt Rensen. 

Quote

Nog steeds ben ik voor de militaire dienstplicht. Op die manier kun je de invloed van de maatschappij laten doordringen in het leger, zodat het een minder gevaarlijk instituut wordt

Marcel Rensen

Eenmaal aangekomen op het politiebureau wordt de Bredanaar samen met andere arrestanten in een kooi gezet. Het is een surrealistische ervaring: ,,Ik hoor meisjes gillen en denk: 'Wat gebeurt hier?' Nou wil het geval dat ik af en toe last heb van nierstenen. Toen ook. Daarom vraag ik medische hulp aan de agenten in het cellenblok. Die wordt geweigerd. Onze behoefte moeten we maar boven een putje doen.''

Het is voor het eerst dat Rensen zo frontaal in botsing komt met de autoriteiten. Maar het is niet voor het eerst dat de Bredanaar van zich laat horen. Al van jongs af aan weet Rensen dat hij in actie moet komen. Met dank aan een oom die als missionaris in Puerto Rico werkt. ,,Dat was mijn grote voorbeeld. Ik kan me nog als de dag van gisteren herinneren dat we hem ophaalden van het station. Hij stapt uit, kijkt om zich heen en wijst naar een reclamebord. Ons was het nooit opgevallen, maar hij zegt: 'Zie je wat daar staat: 'Koop Kitekat met Molkron'. Kattenvoer? Bij ons hebben de mensen niet eens te eten." Toen dacht ik: 'Daar gaat het dus om'." 

Bewuste keuze

En dus wordt Marcel Rensen actief. Na zijn studie op de Sociale Academie gaat hij in dienst. Al snel wordt Rensen bestuurslid van de Bond van Dienstplichtigen, de BVD. Het is een bewuste keuze. ,,Nog steeds ben ik voor de militaire dienstplicht. Op die manier kun je de invloed van de maatschappij laten doordringen in het leger, zodat het een minder gevaarlijk instituut wordt. Daar ben ik heel principieel in", zegt Rensen. 

Die anti-autoritaire houding bevalt de legertop maar matig. ,,Als BVD-bestuurslid ben ik een gevaar. De legerleiding probeert mij dan ook op verschillende manieren weg te werken. Zonder succes. Maar het is ze wel gelukt me niet op een grote kazerne te plaatsen. Ik kwam terecht op het mobilisatiecomplex in Dongen. De legerleiding dacht: 'Dan gaat die Rensen vast thuis in Breda slapen en heeft ie geen invloed op anderen'. Dat klopte. 's Avonds ging ik inderdaad naar huis."

Maar Rensen laat zich niet uitrangeren en wordt gekozen in het bestuur van de Vereniging van Dienstplichtige Militairen. ,,Daar heb ik me de laatste zeven maanden van mijn diensttijd full-time bezighouden met de soldatenstrijd. Op kosten van Defensie."

Quote

Ik hoorde meer bij de vrije linkse jongens

Marcel Rensen

Strijdvaardige types

In Breda komt hij in aanraking met andere strijdvaardige types, lui die zich laten leiden door de meest strikte ideologieën. Het is niet vanzelfsprekend dat ze allemaal de beste vrienden worden. ,,In Breda kende ik een paar jongens die actief waren voor de Kommunistische Arbeidersorganisatie-ml, de KAO-ml. Dat 'ML' staat voor marxistisch-leninistisch. Dat stond er altijd nadrukkelijk bij'', vertelt Rensen. ,,Het betekende dat ze achter China stonden. Dat mocht niemand vergeten. Man, wat had ik een ongelofelijke hekel aan die politiek. Ik hoorde meer bij de vrije linkse jongens. Dat jouw gedachten bepaald worden door de politiek van een ander land... Dat ging er bij mij niet in."

De gestaalde kaders van de KAO-ml lieten zich niet overtuigen. Op diverse plaatsen laat de club van zich horen. ,,Op een gegeven moment hebben ze op een muur aan de Oude Vest een leuze geschilderd: 'Vietnam uit Cambodja'. Een dag later heeft iemand daaronder gekalkt: 'En de KAO uit Tuinzigt!' Geweldig. Het was een verdeeld wereldje."

Volledig scherm
Krities Maandblad voor Breda 'Breda in Actie' met foto van de opgepakte actievoerders in de cel tijdens Koninginnedag 1981. Gemaakt door Marcel Rensen die zelf ook was opgepakt. © gratis

Maar in 1981 worden alle onderlinge verschillen even ondergeschikt gemaakt aan de ellende die de 148 gearresteerden doormaken in de kooien op het politiebureau van Breda. Zonder kleerscheuren vertrekt de koninklijke familie terug naar huis. ,,Ik heb een onvergetelijke dag gehad'', zegt Beatrix.

Quote

Burgemeester Willem Merkcx zei: 'Mensen die onterecht zijn opgepakt, ga ik persoonlijk mijn excuses aanbieden'. Ik dacht écht dat Merckx een keer bij mij thuis zou aanbellen, maar dat heeft hij nooit gedaan

Marcel Rensen

Zo denkt Rensen er ook over, maar om andere redenen. Uiteindelijk komt de Bredase actievoerder vrij. Beter nog: hij krijgt een schadevergoeding van 500 gulden. ,,Dat was twee keer zo veel als bij anderen, omdat mij medische hulp is geweigerd. Later is die hele affaire nog in de gemeenteraad aan de orde gekomen. Burgemeester Willem Merkcx zei: 'Mensen die onterecht zijn opgepakt, ga ik persoonlijk mijn excuses aanbieden'. Ik dacht écht dat Merckx een keer bij mij thuis zou aanbellen, maar dat heeft hij nooit gedaan. Dat heeft me geraakt. Natuurlijk, ik had een grote bek. Daar werd ik wel eens voor gewaarschuwd. Maar ik was echt ontdaan. Verontwaardigd. Toch, ondanks alles... Mijn vertrouwen in de rechtsstaat heb ik nooit verloren."

Altijd actief

Rensen is altijd actief gebleven. Zo was hij betrokken bij de oprichting van de Vrije Boekhandel, werkte bij de Stichting Buitenlanders en is hij verkiesbaar geweest voor PSP en GroenLinks. Samen met zijn vriend Emiel Rouws richt Rensen in 1979 drukkerij Salsedo op, die in 2011 wordt verkocht. Sinds 1990 is de Bredase babyboomer actief voor Sectie D Zandbergse Boekstichting en de laatste jaren als fotograaf en scheidsrechter voor voetbalclub JEKA.

Sinds die dag in 1981 is Rensen niet meer gearresteerd.