Bonje om een lijnbus NIEUWE VERSIE

Nico Schapendonk

Breda

Broodroof! Marlies Peters windt er geen doekjes om. Het plan om een nieuwe wijkbus in Breda te laten rijden door vrijwilligers, is de bestuurder van de vakbond FNV Streekvervoer compleet in het verkeerde keelgat geschoten. ,,Buschauffeur is een vak, een beroep. Wat gaan we hierna doen? Gepensioneerde leraren vragen of ze vrijwillig les willen geven?’’

Op zondag 11 december start vervoerder Arriva met Lijn 3. Het is een experiment met een kleine achtpersoons wijkbus, die gaat rijden tussen het Amphia Ziekenhuis aan de Langendijk, via het ziekenhuis aan de Molengracht, naar de Oude Vest. En dan weer terug. Het is de bedoeling dat vrijwilligers deze lijndienst gaan onderhouden.

En dat laatste stoot vakbondsbestuurder Peters verschrikkelijk tegen de borst. Ze constateert een trend: werk dat in principe door beroepskrachten moet worden gedaan wordt uitbesteed aan vrijwilligers. Alleen al in West-Brabant worden tientallen busjes bemand door honderden vrijwilligers. ,,En dat kan niet langer”, vindt Peters.

In een brief aan verkeersgedeputeerde Christophe van der Maat maakt de FNV-bestuurder gehakt van het Bredase experiment: “Betaalde werkgelegenheid komt op het spel te staan. Wij zijn niet van plan om dat langer te accepteren. Dit moet per direct worden teruggedraaid.”

Maar de Bredase wijkbus gaat helemaal niet ten koste van de werkgelegenheid, laten zowel Arriva als de provincie weten. Het gaat om een proef, opgezet op speciaal verzoek van de gemeente Breda. Die ziet dat de reguliere stadsbussen alleen maar langs de randen van met name de wijken in het zuidelijk deel van de stad rijden. Om de vergrijzende bevolking van dienst te zijn, moet de nieuwe wijkbus tot in het hart van die buurten komen. Het is dus een extra service, die geen banen kost.

,,Maar het levert ook geen banen op’’, zegt Peters van de FNV. ,,We steken als samenleving zo veel geld in het openbaar vervoer. Dan mag je toch ook verwachten dat de overheid investeert in de groei van werkgelegenheid in dat openbaar vervoer?’’

Vrijwilligers die het werk overnemen van betaalde krachten… Het is een probleem waar directeur Moniek van der Velden van vrijwilligersorganisatie Breda Actief al langer mee kampt. ,,Het houdt me absoluut bezig. Het is een grijs gebied met wel 120 tinten grijs’’, zegt ze.

Van der Velden heeft in eerste instantie een overzichtelijk standpunt: als er sprake is van werkverdringing, dan haakt Breda Actief af. Dat is bijvoorbeeld wanneer beroepskrachten zijn wegbezuinigd om te worden vervangen door goedkope vrijwilligers. Maar de situatie is niet altijd even duidelijk. ,,Soms zitten we met een duivels dilemma’’, zegt de Breda Actief-directeur: ,,Want wat als blijkt dat een project wordt afgeblazen wanneer als vrijwilligers het werk niet oppakken? Wie zijn dan de dupe? Bij die nieuwe lijn 3 in ieder geval de patiënten die naar het ziekenhuis willen. Een lastige keuze.’’

De Bredase verkeerswethouder Boaz Adank ergert zich aan de hoge toon die de FNV aanslaat: ,,Broodroof… Tjongejonge, de bond zit er weer conservatief in. Bij elke verandering gaan ze op de barricade. Niet erg constructief.’’ Maar los van dat ideologische meningsverschil wil de VVD-wethouder vooral onderstrepen dat Lijn 3 ‘geen werkgelegenheidsproject is’. ,,Het is bedoeld om mensen te vervoeren en om de kwaliteit van het openbaar vervoer op peil te houden. Dat moet wel betaalbaar blijven’’, zegt Adank.

Ja, maar niet over de rug van betaalde beroepskrachten, zegt Peters van de vakbond. Bij VVD-provinciebestuurder Christophe van der Maat, die verantwoordelijk is voor het stads- en streekvervoer in Brabant, heeft ze intussen ‘nadrukkelijk verzocht om geen maatregelen te nemen die leiden tot werkverdringing’.

Zonder succes: “Tot nu toe heb ik niks, nop, nada van Van der Maat gehoord.”

Wethouder Adank vindt dat de bond zich niet zo druk maken. Hij wijst op een ‘saillant detail’: er zijn maar moeilijk vrijwilligers te vinden die op Lijn 3 willen rijden. “Dus die dienst wordt zeker in het begin gewoon door beroepschauffeurs gereden.”