Kerstbijlage Bart van Ekkendonk (41), schaapherder uit Dongen Foto Marcel otterspeer
Volledig scherm
Kerstbijlage Bart van Ekkendonk (41), schaapherder uit Dongen Foto Marcel otterspeer

Kerstboodschap 6 van oncoloog Joan Heijns: 'Leven is meer dan overleven'

KERSTBIJLAGE West-Brabanders met een boodschap staan centraal in de kerstspecial van BN DeStem. Bekende en onbekende streekgenoten laten zich zien en spreken zich uit. Wie zegt: leven is meer dan overleven? Wie vindt: je huid is een lege pagina?



Vandaag 6e aflevering: Joan Heijns (48), oncoloog, Breda

Joan Heijns (48), oncoloog, Breda

,,De meeste mensen die bij mij komen zijn ongeneeslijk ziek. We kunnen wat voor ze doen, kunnen het soms jaren rekken, maar uiteindelijk gaan deze patiënten dood aan kanker.

Je ziet vaak dat het enige tijd beter gaat, dat een kuur aanslaat, maar na verloop van tijd is het weer mis. Moet je weer wat anders proberen. Tot het uitgewerkt is… In zo’n traject leer je mensen beter kennen. Er ontstaat een band. Daarin verschilt mijn werk met bijvoorbeeld dat van een trauma-chirurg. Die helpt iemand op de been en begint aan een volgende klus.

Oncologie
Het menselijke aspect is de reden dat ik ooit voor oncologie koos. Heel basaal: met mensen omgaan. Als meisje van 4 wilde ik al dokter worden, mensen beter maken. Het eerste is gelukt, het tweede is altijd maar de vraag, blijft spannend. Er kan steeds meer, de medische wetenschap snelt vooruit, maar dan nog blijven er grenzen.

Kanker overkomt een mens en vervolgens is het leven nooit meer zoals het was. Je bent niet langer onbevangen. Elk hoestje raakt jou in de ziel. Natuurlijk is het moeilijk om de boodschap over te brengen dat we niets meer kunnen. Dat een kuur aanslaat is leuker nieuws. Helaas moet ik vaak vertellen dat we uitbehandeld zijn. Daar mag je niet omheen draaien. Niet eerst over het weer beginnen.

Spreekuur bij een oncoloog is vooraf al spannend, mensen hebben recht op duidelijkheid. Vaak weten ze wel dat het mis kan gaan. Doorgaans heb ik ze in een eerder stadium al verteld dat we een probleem hebben als deze behandeling faalt. Maar dan nog, niemand zit op zo’n bericht te wachten. Het ergste is als iemand met een ogenschijnlijk onschuldige buikpijn in het ziekenhuis komt en dat meteen duidelijk wordt dat er geen behandeling meer mogelijk is. Dat je geen tijd wordt gegund te wennen aan het idee.

Boodschap
Die boodschap komt keihard binnen. Ook voor een behandelaar is dat extra zwaar. Wanneer je al enige tijd een relatie hebt met de patiënt, kun je beter inschatten hoe een bericht overkomt, wat de reactie zal zijn. Daar houd je rekening mee. Voor de een is er geen leven meer als hij geen bergen meer mag beklimmen. De ander vindt nog de moeite als ie maandenlang enkel op de bank kan zitten. Toch gaan ze allebei dood.

Je hebt mensen die enorm beginnen te huilen. Sommigen worden boos. Die boosheid is al een deel van de rouwverwerking. En je hebt mensen die berusten. ‘Dokter, ik begrijp dat het voorbij is. Laat maar, het is goed.’

Gesprekken
​Dergelijke gesprekken raken mij nog steeds. Ik laat dan zien wat ik voel, het doet mij ook pijn. Soms krijg ik een traan in mijn ogen. Wellicht maak ik het met mijn ervaring nu sneller duidelijk als het foute boel is, maar er is nooit een vaste formule. Sommige mensen moet je meer tijd gunnen, anderen willen het klip en klaar. Bij kanker is de laatste periode altijd ellende. Altijd. Als je in de slaap een hartstilstand krijgt, is dat een zegen. Maar je moet mensen voorbereiden op ellende. Ze willen overleven, vechten, niet verliezen van de kanker. Maar hoezo? Dat legt een enorme druk, maakt vreselijk ongelukkig.

Ik vraag altijd: wat wil je in dat laatste stukje van je leven? Waar word je nog happy van? Een reis, hobby, de kleinkinderen? Denk daar eens over na. Mijn missie is geslaagd als ik ze uit die overlevingsmodus haal. Leven is meer dan overleven. Als ik ze zover krijg dat ze niet alleen maar met kanker bezig zijn, maar genieten van het leven dat er nog is.

Engeltje
Denk aan het engeltje in de boom van Godfried Bomans dat pas laat het moois ontdekte. Liever het licht zien en wat eerder opbranden, dan alleen maar strijden om nog langer met die ellende bezig te zijn. Dat bedoel ik met leven is meer dan overleven.”

Kerstbijlage Joan Heijns (48), oncoloog, Breda Foto Marcel Otterspeer
Volledig scherm
Kerstbijlage Joan Heijns (48), oncoloog, Breda Foto Marcel Otterspeer
Kerstbijlage Joan Heijns (48), oncoloog, Breda Foto Marcel Otterspeer
Volledig scherm
Kerstbijlage Joan Heijns (48), oncoloog, Breda Foto Marcel Otterspeer