Uitzicht vanaf de brug over het Schelde-Rijnkanaal. foto Lex de Meester
Volledig scherm
Uitzicht vanaf de brug over het Schelde-Rijnkanaal. foto Lex de Meester

Twijfels over reddingswerk op drukke Schelde-Rijnkanaal

bergen op zoomTHOLEN / DINTELOORD - Twijfels over nieuwe aanpak hulpverlening op drukke Schelde-Rijnkanaal. Zeeuwse brandweer zuiniger dan Brabantse, maar is het ook veiliger?

Reinier van der Zee voelt zich aan de kant gezet. Sinds 2000 was de Dinteloordse berger en sleper bij nacht en ontij goed genoeg om met zijn calamiteitenboot Hellegat drenkelingen uit het water te halen. In december nog vijf man met een tjalk. En nu kiest de brandweer voor een veel goedkopere oplossing. ,,Ze leggen zelf een bootje bij de kazerne in Tholen. De kwaliteitseisen die altijd aan mij zijn gesteld, gelden plotseling niet meer." Daarmee komen ze aan het brood dat Van der Zee verdient met zijn bedrijf BST Dintelsas, maar is volgens Van der Zee ook de veiligheid op het Schelde-Rijnkanaal in het geding.

Vaarroutes
Dat kanaal op de grens van West-Brabant en Zeeland is één van de belangrijkste vaarroutes van ons land. Honderdduizend schepen per jaar, vooral grote. Twee derde beroepsvaart, een derde recreatie. ,,Hartstikke druk, er gebeurt zelden iets. Maar áls het nodig is, moet hulpverlening perfect geregeld zijn", zegt Lisette Booij, regiocoördinator van Koninklijke BLN-Schuttevaer, de grootste brancheorganisatie van binnenschippers. Ook zij vraagt zich af waarom zo nodig goed geregelde hulpverlening op de schop is genomen. ,,Niks mis met zuinig zijn. Maar als het daardoor minder effectief wordt, moeten we oppassen.''

Hulpverlening
Tot voor kort was de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant verantwoordelijk voor de hulpverlening op het kanaal, onderdeel van de Schelde- Rijnverbinding. Daarvoor werden steeds financiële afspraken gemaakt met het bedrijf van Van der Zee. Dat is gestationeerd in de haven Dintelmond. Als een schip zinkt, er brand is of mensen te water zijn geraakt, rukt BST Dintelsas uit. Omdat het Schelde- Rijnkanaal op de grens van beide provincies ligt, betaalde de Veiligheidsregio netjes mee.

Met ingang van dit jaar zijn die afspraken in overleg tussen beide regio's gewijzigd. Kort door de bocht regelen de Brabanders het bluswerk en huren daarvoor nog steeds Van der Zee en zijn bergingsschip de Furie4 in. De Zeeuwen zijn nu verantwoordelijk voor zoek- en reddingswerk, maar hebben daarvoor de Dinteloorder en zijn Hellegat niet meer nodig.

Contract
Dat contract kostte vijftigduizend euro per jaar. Na uitgebreid onderzoek en vergelijkingen kiest de Veiligheidsregio Zeeland voor een eigen reddingsvaartuig, de Jan1. Die deed altijd dienst bij de brandweer in Terneuzen. De rubberboot is nu gestationeerd bij de duikersploeg van de brandweer Tholen, halverwege het Schelde- Rijnkanaal.

,,Goedkoper én efficiënter. We voldoen aan alle kwaliteitseisen'', verzekert Eric Lems, belast met maritieme veiligheid bij de Zeeuwse organisatie. ,,Als je naar de kaart kijkt, hoef je geen wiskunde gestudeerd te hebben om te zien dat Tholen als uitvalsbasis veel logischer is. Als iets gebeurt ten zuiden van Tholen is Dintelmond ver weg. En we hebben het materiaal nota bene zelf.''

Uit zijn mond geen kwaad woord over Van der Zee en zijn reddingsboot Hellegat. ,,Het gaat niet alleen om geld. Effectief is onze oplossing beter.'' De Veiligheidsregio Zeeland gaat twee jaar met de Jan1 vanuit Tholen opereren en bekijkt ondertussen of dit ook de definitieve keuze voor langere termijn moet zijn. Lems: ,,Dan praten we over de plek én over het schip. Het zou kunnen dat we na twee jaar ervaring andere keuze maken."

Aan Brabantse zijde werd door sommige brandweerprofs intern kritisch gereageerd op deze oplossing. De Hellegat van BST Dintelas is feitelijk geschikter voor reddingswerk op het Schelde- Rijnkanaal. Groter, stabieler, geen benzine buitenmotoren zoals de Jan1, maar jet-aandrijving, de Hellegat heeft een kajuit die werken in extremere weersomstandigheden mogelijk maakt, is uitgebreider toegerust en start vanuit het water, terwijl de Jan1 na alarm nog uit een kazerne moet komen.

,,De nieuwe afspraken en maatregelen zijn geen verbetering en dan druk ik mij voorzichtig uit'', zegt een doorgewinterde brandweerman van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant anoniem. De leiding doet er bij navraag tegenover BN DeStem het zwijgen toe en verwijst voor een reactie naar de andere kant van het kanaal.

Wat als?

Binnenvaartorganisatie BLN-Schuttervaer maakt zich bij monde van regiocoördinator Lisette Booij nog geen zorgen over de veiligheid op het Schelde-Rijnkanaal: ,,Het zal best goed geregeld zijn. Scheepsvervoer is reuze veilig en het is al dik twee jaar geleden dat daar na een aan aanvaring een binnenvaartschip zonk. Maar het gaat altijd om áls. Als iets loos is, moet de hulpverlening optimaal zijn. Deze veranderingen klinken niet zo.''

,,Waarom neem je met minder genoeg dan eerst? Waarom verander je tijdelijk voor twee jaar? Dan kun je net beter de bestaande regeling handhaven en over twee jaar met een definitieve goede oplossing komen. Deze veranderingen scheppen bovendien verwarring en dat kun je bij reddingswerk waarbij snelheid is geboden zeker niet hebben.''

Bij de Veiligheidsregio Zeeland blijft Eric Lems vierkant achter de keuzes staan. ,,Kwaliteit staat altijd voorop. Uit praktijktesten blijkt dat we met de Jan1 vanuit Tholen aan alle veiligheidsnormen kunnen voldoen.''

In samenwerking met indebuurt Bergen op Zoom