David Simon (l) en Menno van der Reis hebben een gouden formule in handen: Joods cabaret. foto Shirley Barenholz/GPD
David Simon en Menno van der Reis vormen samen Kwatsch, het enige Joodse cabaretduo in Nederland en dat levert hen heel wat fans op. Immers, nostalgie en tradities zijn nergens anders te vinden dan in een gezellig avondje uit, zo oordelen de (voornamelijk Joodse) fans. In 2002 besloot Simon een herstart te maken met Kwatsch.
De cabaretgroep uit zijn studententijd werd getransformeerd in een duo, samen met Van der Reis. Dankzij de Joodse mentaliteit trok het tweetal al snel volle zalen, meent Simon. "Als iets nieuw is in Joods Nederland, wil iedereen het hebben", verklaart hij schertsend. Dat onschuldig spotten is kenmerkend voor Kwatsch. Het publiek wordt achtereenvolgens de hemel in geprezen, dan weer licht geprikkeld en soms een tikkeltje beledigd. Zoals goede vrienden elkaar op eigenaardigheden kunnen wijzen met een mengeling van spot, humor en liefde, zo legt Kwatsch typisch Joodse gebruiken en gedrag bloot. In de jubileumvoorstelling sommen de heren de kwaliteiten van Joden op. In eerste instantie lijkt het een vleiende reeks te worden: "We zijn goed in op een terras zitten", beginnen de mannen." Om te vervolgen: "Anderhalf uur lang. Met één spaatje rood." De zaal lacht.
We zijn niet kwetsend, noemt Van der Reis de kracht van het duo. Dat komt ook omdat de mannen zelf Joods zijn: ze kunnen zich het een en ander permitteren. "Als een niet-Joodse artiest bepaalde dingen zegt, zijn Joden beledigd", weet Simon. Vooral grappen die de oorlog raken, kan Kwatsch ongestraft maken terwijl collega-cabaretiers op hun tellen moeten passen.
Jaap van Velzen is een Joodse kleinkunstkenner. Hij wijt het succes aan twee dingen. "Kleine gemeenschappen zoals de Joodse willen niet uitsterven. Ik denk dat de populariteit van Kwatsch ook te maken heeft met de oorlog. Er is helemaal niets meer qua Joods cabaret."
Kwatsch treedt op in de Amsterdamse Tuschinski, maar net zo makkelijk in bejaardenhuizen op een feestje van een hoogbejaarde dame. "Mevrouw Perenboom wordt 90 jaar, van harte mazzeltof", begroet het duo het zaaltje ouderen. Zoals alle voorstellingen is ook dit optreden doorspekt met Joodse woorden. De voorstellingen zijn daarom het best te begrijpen door kenners van Joodse woorden en gebruiken. Maar voor wie die kennis niet heeft: de meeste betekenissen zijn uit de tekst wel op te maken.
Kwatsch: tweeluik over het duo
Van der Reis en Simon, Nederland 2, 14.10 uur. Deel 2 op 19 september.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
