Ssuuna Golooba (midden) ervaart gemengde gevoelens als hij vanuit Nederland terugkeert in zijn geboorteland Uganda. foto GPD/Human
Fotojournalist Ssuuna Golooba verruilt in 2003 zijn geboorteland Uganda voor Europa om het daar te gaan maken.
Hij komt bedrogen uit. Net als voor veel andere Afrikanen zonder papieren is het leven in het deels xenofobe Europa een hel. Hij besluit een film te maken om andere gelukzoekers te waarschuwen. Dat wordt na allerlei omwegen uiteindelijk de tv-serie Surprising Europe, met portretten van ontgoochelde Afrikaanse migranten die in het beloofde land van melk en honing worden geconfronteerd met racisme en strenge regels. Golooba krijgt hulp van regisseur Rogier Kappers, waardoor er ook een indringend filmportret van Golooba zelf is. Dat is vanavond te zien bij omroep Human en belicht een actueel thema vanuit het perspectief van de migrant.Golooba is een van de vele Afrikanen die het continent verlaten om elders een beter bestaan op te bouwen. Europa is het droomland, het geld ligt er als rijpe mango's voor het oprapen. "Europeanen die hier komen, zeggen altijd dat wij geweldig zijn", zegt een jongen in de Ugandese hoofdstad Kampala. "Dus als wij naar hen toe gaan, moeten ze dat ook wel geweldig vinden."
Ook Golooba denkt er zo over, als hij zonder papieren eerst in Duitsland en daarna in Amsterdam zijn geluk beproeft. De blanken die hij kende, waren aardig en behulpzaam, maar 'dat bleek hier anders'. Hij kan alleen werk vinden als schoonmaker en is amper in staat het hoofd boven water te houden. Laat staan dat er iets overschiet om tegemoet te komen aan de onmogelijke vraag van zijn familie, die ervan overtuigd is dat hij bakken geld verdient. Bij Golooba rijpt het plan een film te maken over 'het echte leven van Afrikanen in Europa'. Dat idee wordt versterkt na de Schipholbrand, waarbij elf illegalen omkomen. Zijn leven kantelt als hij in contact komt met filmbedrijf Jongens van de Wit, maar het verwezenlijken van zijn filmproject is niet simpel. Golooba zet door en na zes jaar keert hij naar huis om zijn tv-serie te promoten. Bij zijn vertrek is hij droef gestemd, want hij overweegt in Uganda te blijven: "Ik zal deze stad missen, ik voel me nu echt een Amsterdammer."
Het weerzien met vooral zijn moeder en dochtertje, die hij overlaadt met cadeaus, is hartverwarmend. Maar ook dubbel. Want iedereen verwacht dat hij naar Europa terugkeert. Hij wil echter weer aan de slag als fotograaf, maar Uganda is inmiddels een relatief duur Afrikaans land geworden. "Ik moet weer bij nul beginnen, net als toen ik in Europa kwam."
Holland Doc. Surprising Europe.
Nederland 2, 23.15 uur.
