Home / Algemeen / Economie / Aardige kluif aan eindrapport

Aardige kluif aan eindrapport

Foto's
1
  • Afbeelding
    Beschrijving
    Wouter Bos wordt gefotografeerd vlak voor zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie. foto Evert-Jan Daniels/ANP
De Commissie-De Wit kan de borst natmaken.
Na zes weken van vaak urenlange verhoren van bankiers, politici en onafhankelijke deskundigen die elkaar regelmatig tegenspraken, moet de parlementaire onderzoekscommissie de komende weken proberen heldere conclusies te trekken.



In het voor eind maart geplande eindrapport moet blijken of het toenmalige kabinet de juiste maatregelen nam gedurende de kredietcrisis die eind 2008 het hele Nederlandse financiële stelsel in zijn greep had.



Vele tientallen miljarden stak de staat in het redden of steunen van ING, SNS Reaal en ABN Amro plus de Nederlandse Fortis-delen (Fortis Bank Nederland en verzekeraar ASR).



Besluiten waar in normale tijden soms maanden van intensieve voorbereiding aan voorafgaan, moesten noodgedwongen soms in één weekend worden genomen.



Daarbij kan wel eens iets mis gaan, zo bleek deze week pijnlijk. Bij de bepaling van de waarde van ABN Amro en de overige Nederlandse Fortis-delen zagen de adviseurs van zakenbank Lazard waarschijnlijk een 'probleempje' van 2,3 miljard euro over het hoofd.



Lazard was door de Nederlandse staat ingehuurd omdat de specifieke kennis om snel de waarde van zo'n grote bank vast te stellen noch bij Financiën, noch bij De Nederlandsche Bank (DNB) in huis was.



De Lazard-deskundigen kwamen tot de conclusie dat de Nederlandse delen van de Fortis-boedel 12,8 tot maximaal 20 miljard euro waard waren. Maar een dreigend en niet gedekt verlies bij een onderdeel van die boedel ter waarde van 2,3 miljard namen ze niet mee in die waardering.



Zowel Wouter Bos als de toenmalige DNB-president Nout Wellink suggereerden gisteren dat Lazard dat probleem wel had moeten verwerken in de waardering. Die had daardoor op een bandbreedte van pakweg 10 tot maximaal 18 miljard uit moeten komen. "Daar huur je dit soort deskundigen voor in", zei Bos.



Of die fout er ook toe geleid heeft dat Nederland daardoor teveel betaald heeft voor ABN Amro en de overige Nederlandse Fortis-delen is minder duidelijk. Volgens Bos was de waardering slechts het uitgangspunt voor moeizame onderhandelingen met de Belgische staat. Die zouden resulteren in een verkoopprijs van 16,8 miljard. Daarnaast nam Nederland ook nog eens een pakket van zo'n 50 miljard euro aan leningen over van de Belgen.



Bos betwijfelde gisteren of het 'misverstand' tussen Lazard en de onderhandelaars Nederland geld heeft gekost, omdat de prijs op heel andere gronden tot stand kwam. Zowel Nederland als België stelden de noodzaak om het financiële stelsel te redden voorop, zo legde Bos - net als in eerdere verhoren - uit. Zowel Bos als Wellink gaven aan dat ze daar, als het nodig was geweest, desnoods nog veel meer dan 20 miljard euro voor over hadden gehad.



Een van de kwesties waar de commissie een antwoord op moet zien te vinden, is de vraag of in oktober 2008 al was te voorzien dat de rekening voor de nationalisatie van ABN Amro, ASR en Fortis Bank Nederland nog aanzienlijk verder zou oplopen.



De twee banken hadden later nog miljarden aan kapitaalsinjectie nodig. Volgens Bos was dat bij de overname nog niet te voorzien. Bovendien hadden vrijwel alle Europese banken in het najaar van 2008 of begin 2009 miljarden aan kapitaalsinjectie nodig, zo betoogde de voormalige minister van Financiën.