De labels in de jurkjes en rokjes van Zilch vermelden een stof die velen onbekend in de oren klinkt: sojafiber.
De stof voelt zacht, is heel plooibaar, en volgens het merk warm in de winter en koel in de zomer. Soja is een relatieve nieuwkomer op de stoffenmarkt. Het gaat in dit geval om dat gedeelte van de sojaplant dat door de voedingsindustrie wordt weggegooid. De kledingindustrie heeft er wel een bestemming voor. Die is steeds meer op zoek naar alternatieven voor katoen. Dat is zo milieuvervuilend, dat het met goed fatsoen nauwelijks nog te dragen valt.
Voor directeur Gabriël Thissen van Zilch was het milieu niet de doorslaggevende factor. "Sojafiber werd me aangereikt door mijn producent in China. Ik vond het gewoon een mooie stof. Net als bamboe, dat heeft ook een heel hoog draagcomfort. Dat het beter zou zijn voor het milieu, is mooi meegenomen, maar was voor mij niet de eerste reden voor deze stoffen te kiezen."
Wat voor Thissen geldt, geldt ook voor de gewone consument, vertelt Tony Tonnaer, directeur van het modelabel Kuyichi. "Kleding dient in de eerste plaats aansprekend, modieus en sexy te zijn. De productie kan nog zó milieuvriendelijk zijn, als het er niet uitziet, verkoopt het niet."
Tonnaer is voortdurend op zoek naar betere productiemethoden. Zijn jeans, goed voor 60 procent van de omzet, bestaan voor 90 procent uit biologisch katoen en voor 10 procent uit linnen, sojafiber en boomschors.
Kuyichi heeft ook jassen van PET-polyester, ofwel hergebruikte frisdrankflessen, en onderzoekt of ook brandnetelstof verwerkt kan worden in de collectie. Het is voortdurend goed nadenken of je je doel niet voorbij schiet, vertelt Tonnaer. "Het is mogelijk stoffen uit melk te maken, maar is er niet ook een melktekort? Ik weet dus niet of het wel goed is daarin mee te gaan", zegt hij.
Catrien Siccama herkent de dilemma's. Siccama handelt in 'mens- en milieuvriendelijke stoffen en kleding' en beheert de site Neidig.nu. De letters van haar site vertaalt ze naar believen als 'neem eens iets duurzaams in gebruik' of 'naar een in duurzaamheid investerende generatie'. Ze biedt stoffen aan van onder meer bamboe, brandnetel en zelfs turf.
Ze toont zich ingenomen met alle initiatieven om de productie van kleding milieuvriendelijker te maken, maar plaatst wel kanttekeningen. "Of je nou bamboe, soja of brandnetels neemt, altijd moeten die eerst een soort rottingsproces ondergaan voordat je ze kunt verwerken tot stoffen. Daar zit het probleem, want bij dat rotten worden heel veel chemicaliën gebruikt. Zo milieuvriendelijk is dat nou ook weer niet."
Ze beaamt dat het nog altijd beter is dan katoen. Een kwart van alle bestrijdingsmiddelen op aarde wordt gebruikt op katoenplantages. De katoenkweek heeft zoveel water nodig, dat de gebieden er omheen droog komen te staan. Ook het gebruik van kunstmest op plantages is extreem hoog en de arbeidsomstandigheden op de plantages zijn veelal abominabel. In Oezbekistan, de tweede grootste producent van de wereld, zijn het veelal kinderen die de katoen plukken. Veel bedrijven geven daarom de voorkeur aan biologische katoen, waarvoor bovendien geen kunstmest en geen bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Biologische katoen is sowieso vaak nodig om de tekorten aan duurzamer stoffen aan te vullen.
Brennels bijvoorbeeld, dat kleding van brandnetelstof maakt, vermengt de oogst van de eigen plantage in de Noordoostpolder met biokatoen, een keus uit nood geboren. Brandnetelstof is nog steeds zo schaars dat kleding, geheel vervaardigd uit die stof, veel te duur wordt. Brennels maakt verder gebruik van bamboe en houtpulp. Nienke Feddes van Brennels stelt vast dat bij het 'roten' (het rottingsproces) van deze vezels milieuvriendelijkere enzymen worden gebruikt. "Brennels heeft als motto het ontwikkelen van milieuvriendelijke en maatschappelijk verantwoorde stoffen. Elk stapje dat je daarin zet is er weer één", zegt Feddes. Tony Tonnaer van Kuyichi denkt er ook zo over. "Het is een nieuwe materie. Een paar jaar geleden had niemand het over duurzaamheid. Nu zet de technologie enorme stappen".
Van technologie alléén hoeft het niet te komen, vindt Feddes. Brennels heeft modeontwerpster Rianne de Witte ingehuurd om een collectie te ontwerpen die modisch gezien wat langer houdbaar is. "Ook daarin moet je duurzaam zijn, vinden we. We willen kleding die je ook volgende jaren nog goed kunt dragen, zonder dat het meteen klassiek is. Het is zonde als iets in de kast blijft liggen."
www.zilch.nl www.kuyichi.com www.neidig.nu www.brennels.nl
Reageren? consument@wegener.nl
