Veel Nederlanders kunnen dezer dagen met moeite een hypotheek afsluiten. Banken voelen zich genoodzaakt nieuwe aanvragen strenger te beoordelen dan voorheen.
Vooral mensen met een tijdelijk contract, zelfstandige ondernemers en
mensen met een schuld krijgen vaker 'nee' te horen. Of ze moeten genoegen
nemen met een lagere hypotheek.
Eigenlijk komt het erop neer dat
banken minder speelruimte hebben, zegt een woordvoerder van Vereniging Eigen
Huis (VEH). Iemand mag volgens de officiële regels van de banken ongeveer
4,5 keer zijn inkomen lenen, maar er was wel enige vrijheid om die grens
iets op te rekken. Nu echter niet meer, aldus de VEH. "Er wordt veel
zorgvuldiger gewikt en gewogen. Iemand die vorig jaar drie ton kon lenen,
krijgt nu misschien 20.000 euro minder."
Niet voor iedereen
is het verkrijgen van een hypotheek lastiger geworden, constateert de
financiële vergelijkingssite Independer. Een vaste baan en geen schuld? Dan
is een hypotheek geen probleem. Die geldkraan staat nog open. Maar staat
iemand geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel óf is
de aanvrager onzeker of hij volgend jaar nog een inkomen heeft, dan zijn
banken zeker terughoudender.
"Een werkgever moet nu echt
zeggen: het contract wordt verlengd. Die zekerheid eisen banken", licht
een woordvoerder toe.
Zeker Nederlanders die met een schuld bij het
BKR in de boeken staan, kunnen lastig de financiering voor hun huis rond
krijgen. Het gaat naar schatting om enkele tienduizenden consumenten. Er
waren tot voor kort enkele spelers op de markt - als GMAC en ELQ, beide
Amerikaanse banken - waar zij tegen een hogere rente terecht konden voor een
hypotheek. De hypotheekverstrekkers zijn echter noodgedwongen gestopt, omdat
zij zelf niet meer aan geld kunnen komen. Bij een 'reguliere' bank kunnen ze
nauwelijks terecht.
Een iets hogere hypotheek sluiten om een
verbouwing te bekostigen, behoort ook steeds vaker tot het verleden, zo
merkt de VEH. "Banken waren daar tot voor kort nog wel toe bereid. Ze
gingen ervan uit dat het huis in waarde zou stijgen. Maar dat is nu
veranderd."
Consumenten zelf zijn ook voorzichtiger geworden,
stellen de VEH en Independer. Ze aarzelen meer en kiezen voor zekerheid.
Eerst het huis verkopen en dan pas een nieuwe woning kopen. Of eerst maar
eens uitzoeken wat een acceptabele hypotheek is en op basis daarvan een huis
zoeken, in plaats van andersom. Een beleggingshypotheek is volgens
Independer en VEH tegenwoordig helemaal uit den boze.
De banken
zelf reageren terughoudend. Het is niet moeilijker geworden om een hypotheek
te sluiten, zeggen onder meer ABN Amro, Fortis en DSB Bank. De Nederlandse
Vereniging van Banken (NVB) stelt ook dat het acceptatiebeleid van de
financiële instellingen niet is veranderd. Er is alleen wel een groep
'BKR-gevallen' bijgekomen, omdat ze niet meer kunnen aankloppen bij GMAC of
ELQ. Zij hebben een probleem, stelt de NVB, omdat de banken vaak niet bereid
zijn hun geld te lenen.
