Is het toeval dat het rapport over voedselverspilling in Nederland van het Landbouw Economisch Instituut (LEI) van de Wageningen Universiteit verschijnt net in een tijd dat overal ter wereld voedselcrises zijn uitgebroken? LEI-woordvoerster Helene Stafleu laat het in het midden.
Zie ook:
Verbaasd over de resultaten was het LEI niet. Stafleu: "We hadden al langer de indicatie dat het om dit soort percentages ging." Opvallend in het LEI-rapport is wel dat de consument een minstens zo grote boosdoener is als de voedselindustrie: zo'n zeshonderd kilo voedsel kiepert hij op jaarbasis in de kliko. Volgens Stafleu gaat het in eerste instantie om een welvaartsverschijnsel. "Uit het rapport blijkt dat bedrijven de economische kant van de verspilling in de gaten houden, maar bij de consument eigenlijk niet. Kennelijk is het financieel geen probleem."
Professor Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit in Amsterdam toont zich evenmin verbaasd over het hoge percentage weggegooid voedsel. "Mensen koken steeds minder zelf, ze kopen steeds vaker kant en klaar. En voorgesneden sla bederft sneller dan de krop sla die je vroeger kocht.Bovendien kun je nu veel meer dan vroeger overal om je heen voedsel kopen. Je kunt de hele dag door eten: we zijn een grazende bevolking geworden."
Onderzoek van Milieu Centraal toonde drie structurele oorzaken van voedselverkwisting aan. Ten eerste is voedsel niet schaars en relatief goedkoop. Uit angst voor ziektes gaat veel voedsel (zonder te proeven) de afvalbak in zodra de houdbaarheidsdatum is verstreken. Verder is het aantrekkelijker een maaltijd te bereiden van verse ingrediënten dan van restjes. Veel geopende blikken en potten belanden nog halfvol in de vuilnisbak. En ten derde is het assortiment niet ingesteld op kleine huishoudens; verpakkingen zijn te groot of niet goed hersluitbaar. En dat terwijl het aantal eenpersoonshuishoudens de afgelopen decennia sterk is gegroeid. Andere oorzaken hebben te maken met de organisatie van het huishouden. Als je een dagje onverwacht niet thuis eet of niet zelf kookt, raken ingekochte producten over de datum.
Aandacht voor voedselverkwisting is niet nieuw. Een groots opgezette actie uit 2006 om de verspilling aan te pakken, is echter nooit goed van de grond gekomen. Diverse supermarktketens, Horeca Nederland, cateraars, The Greenery, Unilever, IBM en de Wageningen Universiteit wilden samen de verkwisting in de keten terugdringen. Maar financiering van de overheid was niet toereikend en samenwerking tussen concurrenten werd soms als bedreigend ervaren. Het project, Fresh on Demand geheten, om innovatieve logistieke en ict-oplossingen te bedenken, loopt nog alleen op kleine schaal. Zo zijn er experimenten met elektronische winkelschappen waardoor een supermarktketen met één druk op de knop in alle filialen de prijs kan verlagen als bijvoorbeeld een overschot aan garnalen dreigt. En supermarkten kunnen de inkoop verbeteren door meer rekening te houden met weersinvloeden op seizoensproducten. Bij een hittegolf lopen mensen immers de schappen met rundvlees voorbij en eten extra fruit.
Hebben we in Nederland zo langzamerhand een verstoorde relatie met voedsel? Seidell: "In die zin dat we veel willen hebben voor weinig geld en we meer kopen dan we op kunnen."
LEI-woordvoerster Stafleu onderschrijft dat. Doordat we niets meer met de productie van ons voedsel te maken hebben, zo stelt ze, zijn we ervan 'vervreemd' geraakt. "Als je zelf je boontjes verbouwt, ga je veel bewuster om met je eten. Het herstellen van onze relatie met voedsel zou kunnen bijdragen aan het oplossen van een aantal maatschappelijke problemen, zoals milieuvervuiling en chocoladeproductie uit slavenarbeid."
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
