20 mrt 2008, 08:00 - Scheiden doet lijden. Emotioneel, maar vaak ook materieel. Zeker als er een eigen woning in het spel is, moet er goed worden nagedacht om financiële ellende te voorkomen.
Zie ook:
Is het huis opgenomen in de huwelijkse voorwaarden, dan zijn er vooraf afspraken gemaakt over wat er met de woning gebeurt bij een scheiding. Bij stellen die trouwen in gemeenschap van goederen ligt dat ingewikkelder. Voor hen zijn er grofweg drie mogelijkheden: uitkopen, verkopen of opnemen in de boedel.
In de meeste gevallen wil een van de partners in het huis blijven wonen. Vaak is dat de vrouw, omdat de kinderen veelal bij haar blijven wonen. "Als partners beiden in het huis willen blijven wonen en er niet uitkomen, zal in de praktijk een rechter het huis bijna altijd toewijzen aan de partner bij wie de kinderen blijven. Veel mannen zien daarom vaak al vóór een juridische procedure af van het huis", zegt mediator Barbara Hoogenboom van The Divorce Office.
Als een van beide partners de ander wil uitkopen, moet deze wel de hypotheek kunnen dragen. Daarbij komt dat de zittende partner de helft van de eventuele overwaarde op het huis aan de vertrekkende partner moet betalen. Bij gebrek aan een dikke spaarrekening kan dit bedrag vaak in de hypotheek worden opgenomen.
Een rekenvoorbeeld: een stel heeft een hypotheek van 200.000 euro. De waarde van het huis is inmiddels 300.000 euro. De partner die in het huis blijft wonen, moet de ander dan 50.000 euro betalen. Daarbij is het natuurlijk wel van belang dat beide partners het eens zijn over de prijs die het huis zou opbrengen bij vrije verkoop. "Zeker bij huizen in een hogere prijsklasse kunnen de schattingen van taxateurs behoorlijk uiteenlopen", weet Hoogenboom.
Is geen van beide partners draagkrachtig genoeg om de hypotheek alleen te dragen, dan moet het huis worden verkocht. De winst wordt onder beide partners verdeeld.
Voor jonge stellen kan verkoop nog wel eens negatief uitpakken. Als zij het huis nog niet zo lang in hun bezit hebben, zijn de kosten van de aankoop van het huis (de zogeheten kosten koper) soms nog niet terugverdiend. Als het huis snel moet worden verkocht, is zelfs een waardedaling mogelijk. De restschuld moet door tweeën worden gedeeld. "Dan gaat vaak de schuldvraag van de scheiding een rol spelen. Een van beiden zegt: ik wilde helemaal niet scheiden en nu blijf ik ook nog met een schuld achter", vertelt Hoogenboom. Toch adviseert zij haar cliënten altijd het hoofd koel te houden. "Het is niet verstandig uit schuldgevoel duizenden euro's te betalen. Juridisch maakt het namelijk niets uit wie verantwoordelijk is voor de scheiding."
Tot slot kunnen de ex-geliefden er ook voor kiezen het huis in de boedel te laten. Dat betekent dat zij beiden de hypotheek blijven betalen, bijvoorbeeld in ruil voor vermindering van de alimentatie. Volgens Hoogenboom gebeurt dat soms als de exen kinderen hebben die op het punt staan het huis uit te gaan. Het huis wordt dan pas een paar jaar na de scheiding verkocht. "Tussentijds kan ook de vertrekkende partner nog twee jaar de hypotheekrente van de belasting aftrekken", tipt Hoogenboom.
Toch raadt zij deze constructie meestal af. "Je kunt het elkaar nog flink lastig maken, want voor verkoop is toestemming van beiden nodig. En wat als de partner die in het huis blijft wonen daar plots zijn nieuwe vlam laat intrekken?"
