In Nederland is hun werk amper bekend.
Hun naam wel, maar dan vooral omdat-ie onderop borden, kopjes en ander keramiek staat.Broer en zus Eugène en Anna Boch zijn telgen uit de Waalse dynastie van aardewerkfabrikanten, nu bekend als Villeroy & Boch. Zij waren beiden professioneel kunstschilder, maar vanwege hun familiekapitaal hoefden zij niet van hun kunst te leven. Zij hadden dan ook niet de geldingsdrang die collega en vriend Vincent van Gogh had, en verkochten hun werk niet of nauwelijks.
Ron Dirven, directeur/conservator van het Vincent van GoghHuis in Zundert, stofte ze af en haalde ze naar Brabant.
"Een expositie hier in Zundert met werk van de Bochs stond vanaf het begin op mijn verlanglijst. Ook omdat volgens mij hun werk in Nederland niet eerder te zien is geweest. Voor de kunstliefhebbers is het verborgen kunst. Ook in België en Duitsland zijn sporadisch tentoonstellingen geweest. Het is bijna allemaal in familiebezit gebleven en komt nauwelijks het Keramikmuseum van Villeroy & Boch in Mettlach uit."
Het lukte Dirven om een representatief aantal werken van Anna en Eugène Boch voor een speciale expositie, Boch & Van Gogh, in zijn Van GoghHuis te krijgen. Zaterdagmiddag 6 februari is de officiële opening van de tentoonstelling. Door dr. Alexander von Boch, lid van de familie en verbonden aan keramiekmuseum en -fabriek.
Ron Dirven: "Als er over hen geschreven wordt, is het doorgaans in relatie met Van Gogh. Ze verdienen het om zelf wat meer uit de verf te komen. Ze zijn een beetje in de vergetelheid geraakt. Ten onrechte, want hun werk is ook van belang en mag gezien worden."
En niet alleen omdat de namen zo mooi rijmen op het affiche. Van Gogh was lange tijd hecht bevriend met Eugène Boch, correspondeerde intensief met hem, zij ruilden hun werk, stimuleerden elkaar. Ook op Anna Boch, net als haar broer getalenteerd, goed onderlegd professioneel kunstschilder, had Van Gogh grote invloed.
Zij was het die in 1890 Vincents schilderij De Rode Wijngaard kocht, het enige dat hij tijdens zijn leven wist te verkopen. En niet alleen omdat zij als mecenas met haar vermogen kunstvrienden wilde stimuleren, en fanatiek een verzameling opbouwde, maar ook omdat zij zijn werk waardeerde.
Dirven wijst op een schilderij van haar dat ook op de Zundertse expositie hangt, met olijfbomen. "Duidelijke knipoog naar het werk van Van Gogh." In een Bosgezicht van haar zou ook die invloed kunnen zitten: het is afwijkend in haar impressionistische genre.
Het was ook Anna Boch die Vincent uitnodigde te exposeren op een tentoonstelling van 'Les Vingt' in 1890 in Brussel. Zij maakte zelf deel uit van die in Europa toonaangevende, avant-gardistische Brusselse kunstkring XX (Twintig). Een grandioze expositie, waar behalve de Bochs en Van Gogh ook Jan Toorop, Ensor, Rodin, Cézanne, Pisarro, Redon, Signac, Sisley en De Toulouse-Lautrec deel van uitmaakten. Van Gogh kwam er met zes schilderijen, waaronder De Rode Wijngaard die Anna na afloop kocht, vazen met zonnebloemen, landschappen bij Arles.
De beide Bochs waren in hun tijd gewaardeerde kunstenaars. Ook nu nog brengt hun werk, als er al iets te koop is, behoorlijke prijzen op. Anna schilderde ook in Nederland. In Zundert hangen van haar Hollandse molens en het nogal romantische Tuinen in Veere. Foto's laten haar op latere leeftijd zien, in haar riante Brusselse atelier dat vol hing met eigen werk. Een op die foto herkenbaar pastel van haar petekind Ida prijkt op een van de wanden in Zundert, die in de stijl van een ouderwets overvol schilderijenkabinet is ingericht.
In zijn vele brieven (daar zijn er veel van bewaard) stimuleerde Vincent zijn schildersvriend Eugène om vooral in de Borinage te gaan schilderen. Boch kwam daar vandaan, Van Gogh had er als evangelist gewerkt. Boch schilderde er rokende fabrieken, mijnen en dorpen. Ze ruilden: Van Gogh kreeg zo'n voorstelling van een mijn, Boch Les Alpilles van Vincent. En Van Gogh schilderde de karakterkop van Eugène Boch. Tegen zo'n donkerblauwe sterrenhemel, als uit Arles: citroengeel naast azuurblauw. Boch was er later dolblij mee. Het is een van de topstukken van het Musée d'Orsay in Parijs.
Boch & Van Gogh, Vincent Van GoghHuis Zundert, vanaf zondag 7 februari - 6 september 2010. Er is ook een biografische catalogus, geschreven door Ron Dirven, verkrijgbaar.
Open wo/vr 10-17 uur, za/zo 12-17 uur. www.vangoghhuis.com
