De Club van Sinterklaas. Van links naar rechts: Muziekpiet, Kluspiet, Testpiet, Sinterklaas, Keukenpiet, Hoge Hoogte Piet, Profpiet. Onder: Hulppiet en Hokuspokuspiet. foto Erik van Wegen/IDTV
Ik wil dat Sinterklaas en de zwarte Pieten nú wakker worden', krijst een overenthousiaste peuter op zondagochtend in een nog pikdonkere bioscoopzaal.
Zie ook:
Luttele minuten later wordt zijn eis ingewilligd: Sinterklaas – weliswaar nog met werkmijter-met-klep op het hoofd - en Pieten beleven in de Meezing Moevie van het Sinterklaas Journaal een spannend avontuur nadat tijdens een storm alle pakjes van boord zijn gewaaid.
Zijn moeder zucht eens diep, als ze naar de felrood oplichtende wangetjes van haar opgewonden kind kijkt.
Het is nog niet half oktober als haar kleintje stuitert van de Sinterklaasspanning. 'Nederland is nu al druk met Sinterklaas', meldt het bioscoop-Sinterklaas Journaal. Het is een waarheid als een koe. Weliswaar hebben we nog geen dakpannen in de afwasmachine gesignaleerd – de manier waarop ons propere landje zich in de film opmaakt voor het hoge bezoek - maar Sinterklaas ís gewoonweg niet meer te ontlopen.
Sinds de herfstvakantie draaien er in de bioscoop twee Sinterklaasfilms. Naast de Meezing Moevie is er ook Sinterklaas en de Verdwenen Pakjesboot die in krap drie weken tijd met 100.000 bezoekers de status van Gouden Film bereikte. Liefhebbers van nog grotere menigten kinderen hebben de komende weken keus uit de knalfestijnen die door de concurrerende commerciÎle omroepen SBS en RTL respectievelijk in het Rotterdamse Ahoy en de Jaarbeurs in Utrecht worden gehouden. Of de Sinterklaasshow van Tros-presentator Ron Boszhard. Op 21 november is ook de Arena het toneel voor een grote Sinterklaasshow, waar onder anderen Dieuwertje Blok, de presentatrice van het Sinterklaasjournaal van de NPS, bij is.
In de tijdschriftenschappen eist de Goedheiligman ook een prominente plek op middels de voor – jawel – volwassenen bestemde glossy Sint (oplage zestigduizend exemplaren). BN'ers vertellen in het blad over hun Sint-herinneringen en Goedele Liekens meldt dat ze zo graag een leuke Nederlandse man in haar schoen zou vinden. De meligheid van de makers ging daarna los: Sinterklaas komt zelf aan het woord, evenals de hoofdpiet, de kerstman en zelfs de paashaas werd alvast uit zijn hol gelicht voor een diepte-interview.
Op televisie stuit je, waar je ook naartoe zapt, eveneens voortdurend op die verdraaide rode mijter. RTL brengt, voor het eerst in haar twintigjarige geschiedenis, een dramaserie rond de sint. De zender heeft De Club van Sinterklaas aangekocht, dat voorheen jarenlang bij kinderzender Jetix te zien was, en schotelt de jonge kijkers dagelijks afleveringen voor over Testpiet, Profpiet, Hoge Hoogte Piet, Hulppiet en Kluspiet. Zij lijden namelijk ook onder de crisis: het faillissement van het Taartenpaleis van Sjef en Vrekking, het favoriete restaurant van Muziekpiet, is aanstaande. RTL wil zich nadrukkelijker als familiezender profileren, verklaart een woordvoerder de keuze voor de Sint. "We hopen hiermee mee te liften op het succes dat Sinterklaas nu eenmaal is." Op Nickelodeon is het sinds begin november ook volop feest. In Slot Marsepeinstein weet nieuwsgierige Jonas, de kleinzoon van Sints klokkenmaker, het kasteel van de kindervriend illegaal binnen te dringen, met grote gevolgen.
Het meest vertrouwde Sint-programma, het dagelijkse Sinterklaasjournaal van de NPS, begint zoals elk jaar drie dagen voor de tv-intocht van Sinterklaas, die op zaterdag 14 november Schiedam binnen vaart.
Eindredacteur AjÈ Boschhuizen is alweer druk bezig met de opnamen van het dagelijkse journaal, waarbij de kijkertjes in nieuwsvorm een spannend avontuur rond Sint en zijn Pieten krijgt voorgeschoteld. Vorig jaar opende de reeks programa's al met een miljoen kijkers, en daarmee scoort de NPS het hoogst van alle Sint-programma's.
De Meezing Moevie diende als opmaat naar deze avonturen, vertelt Boschhuizen. "We wilden met het merk Sinterklaasjournaal ook op een andere plek zichtbaar zijn. Een live evenement past niet zo goed bij ons, bovendien zouden we dan veel kijkertjes moeten teleurstellen. Vroeger ging je met je familie naar het buurthuis, waar je dan samen liedjes zong en de Sint de hand kon schudden. Wij wilden die buurthuisbeleving, die bijna nergens meer bestaat, terugbrengen in de bioscoop. Het is meer dan zomaar een film."
Boschhuizen ziet ook wel dat andere omroepen meeliften op zijn succes. "Het gaat om geld verdienen.
Sinterklaas is nu eenmaal kassa." De commerciÎlen bieden dan ook gul plaats aan gretige adverteerders die de NPS (publieke omroep) moet afwijzen.
"We hebben een digitale Sinterklaaskrant, ik heb al heel wat mensen gehad die erin wilden adverteren."
"Iedereen heeft echt op zijn eigen feestje", zegt de NPS-man over de overdaad aan sintzaken. Pedagoge Sandra Veenstra van adviesbureau Grow'n'up denkt daar iets anders over. Je hoort haar niet zeggen dat kinderen een trauma krijgen van die overdosis. Maar schadelijk is die stortvloed aan Sinterklaas-avonturen wel, meent Veenstra. Het Grote Boek verdwenen, de pakjesboot gezonken, Sint geveld door de Mexicaanse griep: de bizarre verhaallijnen bevorderen de huiselijke rust in gezinnen met kleine kinderen bepaald niet.
"De overdaad ontwart bovendien de mythe", stelt Veenstra. "Er wordt spanning op spanning gebouwd, en het kind krijgt niet of nauwelijks de kans dat weer af te bouwen. Het heeft net het ene avontuur van Sinterklaas gelukkig goed zien aflopen, valt alweer in het volgende verhaal op een andere zender, of komt Sinterklaas weer tegen in een winkel. Heel onrustig. Daarbij gaat het speciale ook van het familiefeest af.
Vergelijk het met een kind die een berg speelgoed krijgt: dan is het bijzondere er ook snel af."
Een oproep aan programmamakers of de commercie, daar begint ze niet aan.
"Ik denk dat ouders er zelf heel wat aan kunnen doen om de schade te beperken. Doe niet elke avond wat in de schoen bijvoorbeeld. En wat de vele televisieprogramma's betreft, maak een keuze voor ÈÈn zender. Drie weken op de toppen van spanning zitten voorafgaand aan pakjesavond, dat is echt al indrukwekkend genoeg."
