Premier Julia Timosjenko van Oekraïne. ANP Photo
KIEV/MOSKOU - "We hebben er slaande ruzie om gehad.
Ik heb mijn moeder bijna een jaar niet gezien", zegt Tatjana Martsjoek
(51). "Ze was tijdens de oranjerevolutie van 2004 heel erg
pro-Joesjtsjenko en ik zei toen al dat het weinig voorstelde en dat het
gewoon een nieuwe roversbende zou zijn."
De
schoonheidsspecialiste uit Kiev verpleegde haar moeder voor de ruzie
dagelijks. "Wie gaat er voor je zorgen', vroeg ik. 'Joesjtsjenko zal
voor me zorgen', zei ze dan. Pas tien maanden later bood ze haar excuses
aan. Ik had gelijk gekregen en ik denk het nog. Het hele politieke spel in
dit land gaat in de eerste plaats om geld."
De uitslag van de
verkiezingen van morgen hangt in veel opzichten af van de voorkeuren van de
invloedrijke Oekraïense oligarchen. Veel miljardairs maakten fortuin tijdens
de privatiseringen van de zware industrie in de jaren negentig, vlak na de
Oekraïense onafhankelijkheid. De meeste oligarchen hebben weinig baat bij
het doorvoeren van financiële en economische hervormingen.
Ook volgens de onafhankelijke politiek analist Konstantin Bondarenko zijn
het de zakelijke belangen die de boventoon voeren. "Een kandidaat komt
niet zomaar voort uit een politieke stroming, ze hebben altijd de steun van
verschillende rijke geldschieters. En dat geld moet de kandidaat
uiteindelijk terugverdienen."
Volgens Bondarenko is dat de
reden waarom uittredend president Viktor Joesjtsjenko in 2005 al brak met
huidig premier Joelia Timosjenko. "Ze konden het niet eens worden over
wie welke verantwoordelijkheid krijgt en waar ze het geld vandaan halen."
Het gaat om importheffingen, belastingen en olie- en gasdeals met Rusland.
De politieke crisis in Oekraïne laait dan ook op. Afgevaardigden van
presidentskandidaten Janoekovitsj en Timosjenko gingen met elkaar op de
vuist in het Oekraïense parlement. Op het laatste moment werden er
wijzigingen aangebracht in de kieswet, die volgens waarnemers fraude in de
hand werken. In de laatste campagnedagen maakten beide kandidaten duidelijk
dat wanneer ze de verkiezingen winnen de tegenkandidaat in de gevangenis zal
belanden.
De meeste burgers hopen dat er na morgen eindelijk rust
komt in de politieke arena, zodat de financiële situatie in het land zich
kan herstellen. "Het maakt niet uit wie de nieuwe president gaat worden"
, zegt Tatjana Martsjoek. "Ze moeten eens aan de portefeuille van de
gewone man denken, niet aan zichzelf. Dat weet inmiddels zelfs mijn
74-jarige moeder."
