De ouders van de achtjarige Victoria Climbié die omkwam na mishandeling door een oud-tante. foto Stephen Hird/GPD
De dood van de Britse baby Peter Connolly, die om juridische redenen lange tijd vooral bekend stond als 'baby P.', hield Groot-Brittannië wekenlang in zijn greep.
De mishandeling die het anderhalf jaar oude jongetje moest doorstaan van zijn moeder en haar vriend, was te gruwelijk voor woorden. Peter Connolly stierf op 3 augustus 2007, met een gebroken rug en acht gebroken ribben en miste een vingertopje. Zijn moeder smeerde het kind onder de chocola om blauwe plekken te verdoezelen voor maatschappelijk werkers, die in contact stonden met de disfunctionele familie. Hulpverleners kwamen zestig keer op bezoek, maar slaagden er niet in de onvoorstelbare wreedheid te ontdekken.
Geëmotioneerde Britten legden bergen knuffels en bloemen bij zijn grafsteen, waar de tekst 'eindelijk veilig' op staat. Het hoofd van de afdeling maatschappelijk werk van de Londense wijk Haringey, waar baby P. woonde, werd ontslagen.
Het drama riep vragen op over de effectiviteit van de in 2003 doorgevoerde hervormingen in de jeugdzorg, genaamd 'Every Child Matters' (elk kind doet er toe).
Minister Rouvoet is deze week in Engeland om iets te leren van het stelsel, dat is ingevoerd na de dood van de achtjarige Victoria Climbié. Ook zij kwam uit de wijk Haringey.
Het meisje werd door haar oud- tante en de man die bij haar woonde ernstig mishandeld. Toen ze in 2000 overleed, had ze 128 verschillende blessures. Ook was ze sterk ondervoed.
Uit nader onderzoek bleek dat de verschillende hulpdiensten niet adequaat samenwerkten, waardoor Victoria door het sociale vangnet kon glippen.
Om dit in het vervolg te voorkomen werd er een speciaal overheidsdepartement opgericht voor kinderen, scholen en families, waarin onderwijs, gezondheidszorg, jeugdzorg en justitie samenwerken. Het departement kreeg ook een eigen minister.
Maar de recente baby P.-zaak geeft aan dat het stelsel geen wondermiddel is. "Doordat de verschillende hulpdiensten moeten samenwerken, ontstaat er een completer beeld van de situatie van een kind. De diensten moeten echter elkaars jargon en werkwijze leren. Dat kost veel tijd", zegt John Chowcat, directeur van Aspect, een vakbond voor hulpverleners uit de jeugdzorg.
En die tijd is er vaak niet. De meeste hulpverleners kampen met enorme werkdruk, stelt Neera Dhingra, van liefdadigheidsorganisatie Kids Company, die hulp biedt aan kwetsbare kinderen in Londen. "Door de drukte zien hulpverleners maar weinig van de kinderen die ze onder hun hoede hebben. De kans dat ze verontrustende signalen oppikken neemt daardoor af. Voor een hulpverlener die heel graag wil helpen is dat erg demoraliserend", aldus Dhingra.
Daarnaast kan 'Every Child Matters' ook niet garanderen dat alle kwetsbare kinderen in veiligheid worden gebracht. "In Groot-Brittannië overlijdt er wekelijks een kind door mishandeling", weet Chowcat. "Hoewel hulpverleners zich realiseren dat dit niet altijd te voorkomen is, zijn dit wel de gevallen waar de media bovenop springen."
Vooral in sensatiekranten is het beroep van maatschappelijk werker sinds de dood van baby P. zwaar onder vuur komen te liggen. En dat terwijl er een chronisch tekort is aan hulpverleners. "Het beroep heeft een gebrek aan status en het salaris is laag", weet Chowcat. Om die redenen is de regering nu een landelijke campagne gestart om het beroep te promoten.
Ondertussen blijven de misstanden gewoon bestaan. Twee weken geleden kwam de afdeling jeugdzorg van de gemeente Birmingham negatief in het nieuws toen bleek dat er de afgelopen vier jaar acht kinderen zijn overleden die bekend waren bij maatschappelijk werk.
In een rapport werd de afdeling jeugdzorg bestempeld als 'niet geschikt voor gebruik'.
