In het historische Canterbury in het zuidoosten van Engeland houden verschillende winkels opheffingsuitverkoop. 'Alles moet weg', staat er op de pui van schoenenwinkel Qube. "Het is een drama", zegt Betty Fox (63), terwijl ze haar lichtblauwe muts strakker aandrukt.
Het is koud. "Woolies (warenhuis Woolworths) is al dicht en er zullen meer grote winkels volgen. Het is vreselijk, ons erfgoed gaat eraan." Fox vindt dat de overheid meer moet doen. "Er worden miljoenen in oorlogen buiten de deur gestopt, terwijl het geld hier hard nodig is."In Canterbury winkelen ook veel mensen uit omliggende plaatsen, zoals Jane Marsh (52) uit Ashford. Met haar dochter en kleinkind wandelt ze langs het verlaten pand van Woolworths. De rode letters prijken nog aan de muur, binnen is het leeg en donker.
"Woolies is er altijd geweest, daar ben ik mee opgegroeid. Nu zit Wedgwood (wereldberoemd Brits porselein) in de problemen. Wie is de volgende?"
Dat de ene na de andere winkel voorgoed z'n deuren moet sluiten, geeft aan hoe slecht het gaat in het land, meent Marsh, die net als veel Britten bang is haar baan te verliezen. "Ik werk als maatschappelijk werkster in graafschap Kent, dat veel geld in IJslandse banken heeft belegd. Dan krijg je ineens een e-mail met: 'geen paniek, jullie krijgen gewoon je salaris', maar het is wel schrikken."
De meeste Britten hebben de hoogtijdagen van de jaren negentig nog in hun geheugen zitten, waarin lenen de norm was en de economische groei niet op kon. De huidige crisis komt daardoor hard aan. "Ik werkte voorheen in de zorg, maar ben sinds een tijdje werkloos", zegt Seth Nunday (35) uit Folkestone, die voor kledingzaak H&M staat te wachten. "Ik probeer een baan te vinden in een winkel, maar dat is nu onmogelijk. De werkloosheid is in jaren niet zo hoog geweest en een uitkering stelt ook niet veel voor. It's scary." Elke dag worden er in de winkelsector in Groot-Brittannië banen geschrapt. De totale werkloosheid loopt inmiddels richting de twee miljoen, het hoogste niveau sinds 1997. Supermarkt en kledingzaak Marks & Spencer kondigde eergisteren aan 25 winkels te sluiten, waardoor 1.230 werknemers op straat komen te staan. Daarnaast voeren veel bedrijven werktijdverkorting in. Zo houdt Amy Huges van haar vijfdaagse werkweek bij warenhuis BHS slechts twee werkdagen over. In de lunchpauze rookt ze buiten een sigaretje.
"Het gaat met veel winkels slecht. Er zijn geruchten dat warenhuis John Lewis het volgende slachtoffer zal zijn. Gelukkig heb ik al een andere baan gevonden." Ze schudt de sneeuwvlokken die naar beneden dwarrelen, uit haar blonde haar. "Het voordeel van de crisis is dat ik nu door de dalende huizenprijzen een hypotheek kan afsluiten. Eerst lukte dat niet."
Het verdwijnen van bekende winkels heeft een psychologisch effect op het consumentenvertrouwen, zegt Tony Cleaver, hoofd opleiding Economie en Financiën aan Durham Business School. "Consumenten worden voorzichtiger. Mensen stellen duurdere aankopen langer uit, waardoor de economie in het slop blijft."
Toch zien niet alle Britten de toekomst somber tegemoet. "Ik kan nu geen baantje vinden en ga daarom eerst een vervolgopleiding doen", zegt William Rafferty (18) uit Maidstone. "Als ik daarmee klaar ben zal de economie wel verbeterd zijn. De crisis kan toch niet eeuwig duren."
De Britten hebben het aan zichzelf te wijten, zegt Geert Hofstede, emeritus hoogleraar vergelijkende cultuurstudies aan de Universiteit van Maastricht. "In Groot-Brittannië is een vorm van kapitalisme gangbaar die strenger is dan bij ons, hard en masculien, erg gericht op de korte termijn. Als je het daar als bedrijf niet goed doet, dan komt er een hardere klap dan in Nederland. De maatschappij is er ook harder. Als je arm bent, nou da's dan jammer. Oliver Twist is een typisch Brits boek. Dat had nooit in Nederland geschreven kunnen zijn."
Het land is volgens hem ook erg traditioneel ingesteld. Het heeft een cultuur die naar het verleden kijkt.
"Daarom willen ze ook niet aan de euro. Het pond heeft nog te veel symbolische waarde. De toetreding tot de Europese Unie ging ook schoorvoetend."
Het verlies van nationale symbolen zal er harder aankomen dan iets soortgelijks in Nederland. "In Nederland zijn we veel minder trots op ons land. Wij hebben zoiets van: 'het land is aardig, maar de toekomst is belangrijker'. We zijn niet zo nationalistisch. We vinden het zelfs leuk om te kankeren op Nederland. Aan de andere kant, ook ik vind het niet leuk als Wedgwood verdwijnt. Het is erg mooi servies."
- Reageren? nieuwsredactie@wegener.nl
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
