RAWAGEDE - De veertienjarige Imih werd wakker van het geluid van geweerschoten.
Het was vroeg in de ochtend. De moessonregen stortte neer op de Nederlandse soldaten die in het Indonesische dorp Rawagede op zoek waren naar vrijheidsstrijders. Imih was net getrouwd. Haar man vermomde zich als vrouw en liep naar buiten. Dat was de laatste keer dat ze hem levend zag. Uren later vond ze hem terug, liggend op zijn buik in een rijstveld met een schotwond in zijn rug. Imih is één van de tien Indonesische nabestaanden die de Nederlandse staat willen aanklagen wegens oorlogsmisdaden. Hun advocaat is Gerrit Jan Pulles van het Amsterdamse advocatenkantoor Böhler. Pulles werkt in Indonesíë aan een civiele procedure tegen de Nederlandse staat. Die wordt in gang gezet wanneer Nederland aansprakelijkheid afwijst. Pulles: "Het is nog nooit eerder gebeurd dat een Indonesisch slachtoffer zo genoegdoening probeert te krijgen."
Misdrijven tijdens de politionele acties van 1945-1949 zijn nooit op hoog niveau juridisch aangekaart. Ook heeft Nederland nooit officieel excuus aangeboden voor de vele duizenden slachtoffers die destijds vielen. In de zogenoemde Excessennota uit 1969 wordt gesproken over iets meer dan 3800 slachtoffers. Volgens Indonesische bronnen kwamen alleen al op Zuid-Sulawesi al 40.000 mensen om bij de zuiveringsacties van Raymond Westerling. Hij werd nooit berecht. Ook majoor Wijnen, die de actie in Rawagede leidde, ging vrijuit.
Het dorp stond bekend om zijn republikeinse sympathieën en de Nederlanders waren ervan overtuigd dat de door hen gezochte onafhankelijkheidsstrijder Lukas Kustario zich er schuilhield. Wijnen besloot de verzetshaard eens goed aan te pakken en ging op 9 december 1947 tot de aanval over.
Zestig jaar later is nog niet duidelijk wat er is gebeurd. Getuigen vertellen over Nederlandse soldaten die op het station lukraak burgers neerschoten, huizen in brand staken en boeren martelden.
Volgens Nederland vielen er 150 slachtoffers, de imam van het dorp telde 433 lijken. De Verenigde Naties onderzochten de zaak en noemden dat 'de Nederlandse militaire actie in Rawagede weloverwogen en meedogenloos'.
