Radiopiraat Gerben van Radio Favoriet. Dochter Rachel (9) luistert graag mee. foto Ramon Mangold/het fotoburo
Illustratie Fabienne de Lange
1/2
Gerben is er niet gerust op. De 44-jarige radiopiraat ziet de toekomst somber in nu het Agentschap Telecom heeft aangekondigd etherpiraten harder te zullen aanpakken. Ze zouden de communicatie van het vliegverkeer storen en legale zenders op de FM-band wegdrukken. De boete gaat omhoog van 2.500 naar 4.500 euro en kan oplopen tot het tienvoudige daarvan. Zenders moeten voortaan vrijwel onmiddellijk uit de lucht gehaald worden.
Gerben is van Radio Favoriet ('Niet de eerste, wel de lekkerste!'). De studio van deze etherpiraat staat in een klein West-Brabants dorp. Radio Favoriet richt zich op Nederlandstalige muziek van lokale artiesten en oudgedienden als Vader Abraham. De zender is in heel West-Brabant te beluisteren.
Gerben draait al 37 jaar mee. Op zijn zevende bouwde hij, geïnspireerd door zijn neef, helemaal zelf zijn eerste zender. "Dat was in mijn toenmalige woonplaats Oudenbosch. Ik kon er alleen mijn eigen wijk mee bereiken. Dat was natuurlijk niet genoeg. Door de jaren heen is het bereik steeds groter geworden. Ik was op zeker moment zelfs in Friesland te beluisteren."
Het hoge noorden is tegenwoordig het Mekka van de radiopiraat. Het is er, anders dan in West-Brabant, vergeven van de illegale zenders. Gerben weet wel hoe dat komt. "De mensen staan daar vierkant achter de piraten. Moet er eentje stoppen, dan halen de buren de zender bij wijze van spreken binnen. Er is op de FM-band in het noordoosten bovendien veel meer ruimte dan in Brabant. Het stikt hier in Brabant, net als in de Randstad, van de commerciële zenders in de ether."
Dat neemt volgens Gerben niet weg dat de radiopiraat in West- Brabant node gemist wordt. "Er is veel behoefte. Daar ligt het niet aan. Maar de laatste paar jaar is er veel gecontroleerd, waardoor de pakkans erg groot was. Tientallen zenders zijn ermee gestopt. Tot enkele jaren geleden had je alleen al in Breda twintig tot dertig piratenzenders. Nu kom je voor heel West-Brabant met moeite tot de helft."
Gerben zelf was er ruim een jaar geleden ook gloeiend bij. "Mijn zender werd in beslag genomen en ik kreeg een boete van 1.250 euro. Dat is niet leuk. Ik ben dan ook bang dat ik weer gepakt word. Het is maar een hobby. Op een gegeven moment houdt het op."
Hij vindt de houding van het Agentschap Telecom onrechtvaardig. "Ik druk nooit een officiële zender uit de lucht. De meeste piraten doen dat niet. We maken doorgaans gebruik van frequentie 104 en die is hier vrij."
Toch heeft het officiële Suc6 FM uit het Belgische Essen zo nu en dan wel degelijk last van piraten. De radiozender is te ontvangen in de Vlaamse Noorderkempen en in West-Brabant. Johan Peemen uit Sint Willebrord is de exploitant. "We hebben tijdens een carnavalsuitzending last gehad van een piraat. Dat is erg vervelend. Van zo'n uitzending moeten we het hebben, want de advertentie- inkomsten houden in deze barre tijden niet over. En we betalen sowieso voor de FM-frequentie. Gelukkig ken ik de meeste piraten en is één belletje genoeg. Het is een klein wereldje."
Gerben onderkent het probleem van de stoorzenders. "Ik vind ook dat die zenders aangepakt moeten worden, maar je moet wel het kaf van het koren scheiden. En dat doet het Agentschap dan weer niet", zegt hij.
Een vlucht naar het 'veilige' internet ziet Gerben niet zitten. "Ik zend, samen met Studio Zoomvliet, al uit via internet. Dat is legaal en dus geen probleem. Maar je scoort pas echt in de ether. Wij piraten moet het hebben van mensen die in de auto of op de bouwplaats luisteren. Daar heb je niets aan internet. Daarom is de etherpiraat nog altijd springlevend."
Als de nood aan de man komt, kan hij altijd nog naar het buitenland, waar de mogelijkheden groter zijn. Zoals in Duitsland.
Gerben: "Daar is het heel gemakkelijk om een zender te beginnen, omdat er veel meer ruimte is op de FM. Al worden ze daar nu ook strenger."
Ondanks alle tegenslagen blijft Gerben geloven in zijn piratenzender. "Nederland heeft de hoogste dichtheid aan piratenzenders ter wereld. Alleen Israël doet het beter, maar dat zijn vijwel allemaal religieuze zenders. Uiteindelijk is de ether vrij voor iedereen. En piratenzenders blijven hun aantrekkingskracht houden. Daar twijfel ik niet aan."
'Apparatuur steeds zwaarder'
Een hardere aanpak van zendpiraten is volgens woordvoerster Joyce Dekker van het Agentschap Telecom nodig, omdat er steeds zwaardere zendapparatuur gebruikt wordt. "Het vermogen van de gemiddelde zender is veel groter dan voorheen en de antennemasten zijn hoger dan ooit om het zenderbereik te vergroten. Daardoor neemt ook het aantal storingen in de ether toe", zegt Dekker. Met name het luchtvaartverkeer zou van dat laatste last ondervinden, maar de piraten zelf bestrijden dat.
Betrekkelijk nieuw is het fenomeen van de mobiele zendmast, die gebruikt wordt bij speciale uitzendingen op locatie en die op afstand is te besturen.
Volgens het Agentschap Telecom zijn er ruim 1.600 illegale zendmasten (mobiel en vast) in Nederland. Mensen die een dergelijke mast op het eigen terrein hebben staan, begaan een overtreding.
De piraten zelf moeten vrezen voor hoge boetes. Dat begint straks bij 4.500 in plaats van 2.500 euro en kan oplopen tot 45.000 euro. Grote risico's lopen de piraten bij marathonuitzendingen. De kans op een heterdaadje is dan groot. De uitzending moet voortaan binnen een uur worden stilgelegd. Anders volgt er meteen een hoge boete. Volgens het Agentschap zijn er 2.000 illegale radiozenders actief in Nederland. De meeste zitten in Drenthe, Overijssel en de Achterhoek.
Sorteer reacties
