Te angstig om een schoen te zetten

  donderdag 01 december 2011 | 12:00

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Sommige kinderen zijn bang voor Piet. fotomontage Nicole Hoepelman

Sommige kinderen zijn bang voor Piet. fotomontage Nicole Hoepelman

De strenge Sint van vroeger, die stoute kinderen meenam in de zak, heeft allang plaats gemaakt voor een vrolijke kindervriend.

De strenge Sint van vroeger, die stoute kinderen meenam in de zak, heeft allang plaats gemaakt voor een vrolijke kindervriend.

1/2
start playing the slideshow
De schoen, de zak, de paardenvoetjes op het dak: het zijn spannende tijden voor alle kinderen.
Maar een enkeling gaat in deze weken zó gebukt onder de spanning, dat de lol van het sinterklaasfeest ver te zoeken is. Geruchten over kinderen die naar Spanje verdwijnen, knechten die 'alles zien': een mens zou van minder de kriebels krijgen.

De 2-jarige dochter van de Bredase Anouck Storms - meestal een vrolijke peuter - is zo'n angstig kindje. Verschijnt Sinterklaas in haar buurt, al is het maar op tv, dan is het huilen geblazen. "Ze wil haar schoen niet eens zetten. Dan maar geen cadeau: ze wil absoluut niet dat Zwarte Piet binnen komt."

Zulke verhalen hoort Storms ook van vrienden: "Hun zoontje, bijna vijf, plast door de spanning weer in bed."

Bij kinderen die toch al moeite hebben met veranderingen, zoals autistische kinderen, leidt de komst van de sint nog sneller tot problemen. "Kinderen met stoornissen in het autistische spectrum kunnen verhalen over Sinterklaas slecht plaatsen", zegt Myriam Rietveld, directrice van de Oosterhoutse basisschool De Wissel (speciaal onderwijs). "Autisten nemen verhalen letterlijk. Als een autistisch kindje hoort dat Zwarte Piet langskomt, redeneert het dat inbrekers dus ook 'zomaar' binnen kunnen. En zo'n paard op het dak is voor deze kinderen zó verwarrend, zó afwijkend van het normale - dat kunnen ze niet handelen."

Ernie Jansen, groepsleerkracht op de locatie Flaviadonk van de Roosendaalse basisschool De Sponder, herkent het verhaal van Rietveld. Ook op die school zitten kinderen met autisme, en ook zij hebben het moeilijk met de sint. "Veel leerlingen zijn in deze periode snel van slag. Ze huilen sneller, zijn onrustig."

Een kind met autisme heeft behoefte aan structuur en duidelijkheid; de onvoorspelbaarheid van sint en Piet botst daarmee. Jansen: "Daarom leggen we precies uit wanneer de sint komt, hoe laat, en met hoeveel Pieten. Zo bieden we kinderen toch zoveel mogelijk duidelijkheid. Dat maakt de onrust hanteerbaar."

Extreem angstige kinderen ziet Jansen overigens nauwelijks; eens in de paar jaar 'zit er eentje tussen'.

Ook op De Wissel is extreme angst een uitzondering, zegt Rietveld. "En bij kinderen die daar wel mee kampen, is een simpele oplossing voorhanden. Zulke kinderen kun je de waarheid vertellen. Af en toe leggen we kinderen van vijf al uit hoe het zit."

Maar zo'n oplossing past niet bij elk kind, en zeker niet bij alle ouders. Die willen hun kind vaak zo lang mogelijk in de waan laten dat de sint bestaat, in de hoop dat de lol in het feest alsnog komt als hun kleine wat ouder is. Dus staan er bij veel intochten bange en huilende 'gelovigen' aan de kade - ook niet leuk voor de goedheilig man en zijn knechten.

De pieten van de Bergse Pepernoten Brigade doen daarom hun uiterste best angst weg te nemen, vertelt oprichter Mattijs Franken. Elk jaar gaan tientallen pieten en hulpsinten van zijn Brigade op pad in Bergen op Zoom en omgeving. "We komen een of twee echt angstige kinderen per week tegen. Vaak negeren we zo'n kind eerst even; meestal zakt de angst vanzelf al weg als ze zien dat vriendjes wél naar de sint toe gaan."

Soms ook zoeken zijn Pieten bange kinderen juist op. "Dan gaat een Piet door de knieën, zorgt dat hij fysiek niet intimiderend overkomt, en probeert vriendschap te sluiten."

Bovendien heerst bij de Brigade een streng verbod op opmerkingen over roe of zak: "De sint heeft die allang afgeschaft. Bij nieuwe Pieten pompen we dat er echt in: praten over roe en zak is uit den boze. Het enige waar die zak misschien nog goed voor is, is voor ouders die hun kind er bang mee maken."

© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig

Klik hier en lees het Privacy Statement


Zo reageert u:

Op de website van BN DeStem kunt u reageren op de artikelen. Soms worden (delen van) reacties ook gepubliceerd in de krant.

De redactie kan bijdragen zonder opgaaf van reden weigeren.

Daarbij hanteren wij onder meer de volgende voorwaarden:

Onder de reactie moet altijd uw voornaam, achternaam en woonplaats staan.

De reactie moet kort en bondig (max. 400 tekens) zijn.

De reactie mag niet beledigen, discrimineren of nodeloos kwetsen.

De reactie mag geen scheldwoorden of bedreigingen bevatten.

De reactie moet betrekking hebben op het artikel waaronder de reactie wordt geplaatst.

De reactie mag geen reclame-uiting bevatten.

De reactie mag geen privé-gegevens van derden bevatten.

De reactie mag geen links naar illegale zaken bevatten (software, muziek, etc.).

De reactie mag geen inbreuk zijn op het auteursrecht van anderen.

Reacties onder overduidelijk valse naam kunnen worden geweigerd.

De reactie moet begrijpelijk en leesbaar zijn.

De redactie houdt zich aanbevolen voor tips, maar zal niet tot plaatsing overgaan van:

Reacties die (impliciete) beschuldigingen of verdachtmakingen van misdrijven bevatten, zolang er (nog) geen gerechtelijke uitspraak is.

Reacties die de identiteit van verdachten onthullen. Evenmin van slachtoffers, zolang de redactie geen bevestiging van de politie heeft (en wij mogen aannemen dat de familie is ingelicht)

Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd.

Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek, namelijk als de redactie van mening is dat een groot maatschappelijk belang in het geding is. Ook daarover wordt niet gecorrespondeerd.