Daags na de gecoördineerde reddingsactie door de overheden van België, Nederland en Luxemburg uitte minister Wouter Bos zijn twijfels over het toezicht op de eerder goedgekeurde overname van ABN Amro door de Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar. Bos zei dinsdag in een spoeddebat dat op de balans van Fortis 'zaken' zijn ontdekt die ten tijde van de overname onbekend waren.



Achteraf bezien was de overname wellicht onverstandig, meent de minister. Heeft het toezicht van De Nederlandse Bank (DNB) en de Belgische centrale bank gefaald of heeft Fortis de zaken mooier voorgesteld? Bos kan het niet zeggen, maar gaat dat onderzoeken.



De minister heeft voor zijn beurt gesproken, meent Arnoud Boot, hoogleraar financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam. "Bos heeft gesuggereerd dat het toezicht heeft gefaald, zonder dat te onderbouwen" , zegt Boot. En: hij is 'gruwelijk vaag' met zijn uitspraken over de toezichthouders en in zijn opmerkingen over eventuele niet eerder ontdekte balansproblemen bij Fortis.



Het door de minister aangekondigde onderzoek kan nu zeker niet uitblijven, vindt Boot. Ook de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) wil dat het overnameproces nog eens onderzocht wordt. "Het is opvallend dat uitgerekend Bos kritiek levert op het toezicht", zegt een woordvoerder van de VEB. "De minister was juist nauw betrokken bij het toezicht en de overname van ABN Amro."



Natuurlijk is het mogelijk dat het toezicht heeft gefaald, stellen analisten en hoogleraren. Maar het is waarschijnlijker dat de risico's van de overname vorig jaar onderschat zijn. Voor en tegenstanders zijn het inmiddels eens dat de inlijving van ABN Amro achteraf gezien dramatisch is uitgepakt mede doordat de kredietcrisis weer in alle hevigheid is opgelaaid. Het ministerie van financiën stelt dat Bos helemaal geen kritiek heeft op DNB. " Die heeft goed gehandeld", zegt een woordvoerder.



Boot beaamt dat DNB zijn werk goed heeft gedaan. Hij wijst naar de Belgische toezichthouder. DNB houdt alleen toezicht op het Nederlandse onderdeel van Fortis. Het moederbedrijf van Fortis staat in Brussel en dat betekent dat de Belgische centrale bank daarvan de belangrijkste toezichthouder is. "De Belgische toezichthouder had eerder moeten ingrijpen om de overname tegen te houden."



Rest de vraag of Fortis ten tijde van de overname doelbewust informatie heeft achtergehouden. De VEB-woordvoerder: "Het is niet onmogelijk. Het bedrijf heeft het afgelopen jaar meermaals gezegd dat er niks aan de hand was en moest daar op terug komen."