foto Jorrit Knuvelder/ GPD
Woensdag begint de ramadan waarin moslims tussen zonsopkomst en -ondergang vasten. Vooral in zomerse dagen groeit de kans op gezondheidsproblemen.
Zie ook:
Nou en of, beaamt internist Victor Gerdes van het Slotervaartziekenhuis in
Amsterdam. Het maakt nogal verschil of de ramadan in de winter valt en
alleen overdag van pakweg negen tot vijf gevast wordt, of dat de
islamitische vastenperiode opschuift naar hartje zomer. Als woensdagochtend
om een minuut voor half zes de ramadan begint, zit een moslim 16,5 uur, tot
tien uur in de avond, op een droogje. En dat elke dag weer. Dat is niet
niks, zegt Gerdes.
Hij wijst op mogelijke uitdrogingsverschijnselen, vooral in een warme periode
en met name bij ouderen, die meer vocht nodig hebben. "Al moet ik
zeggen dat er vorig jaar, toen het tijdens de ramadan ook behoorlijk warm
was, geen sprake was van extra opnames."
Ook maakt hij mee dat mensen met klachten een bezoek aan de dokter uitstellen,
onder het motto: 'Ik ben zo gammel, maar dat zal wel door het vasten komen'. "Terwijl
het dan later om bijvoorbeeld kanker blijkt te gaan. Al hebben we ook
hiermee nog geen rampen meegemaakt."
Echt moeilijk is de situatie pas voor patiënten met suikerziekte. Die ziekte
komt, vooral als gevolg van ongezondere eet- en leefgewoonten, onder moslims
drie tot vier keer zo vaak voor als onder oorspronkelijke Nederlanders.
"Elke ramadan weer hebben we te maken met minstens tien diabetespatiënten
die in moeilijkheden komen, van wie twee tot drie ernstige gevallen",
zegt Gerdes. Twee jaar geleden stond hij aan de basis van een richtlijn voor
de omgang met diabetes tijdens de ramadan. In die richtlijn wordt moslims
met diabetes afgeraden om te vasten. Toch doet 'een aanzienlijk deel' van de
diabetespatiënten voluit mee aan de ramadan, zowel op religieuze als op
sociale gronden.
"Iemand met een pittige longontsteking voelt doorgaans heus wel aan dat
hij moet eten. Maar menig diabetespatiënt voelt zich door de medicatie niet
ziek en denkt dat het wel zal loslopen. Een deel beseft de risico's ook niet."
Gerdes komt verschillende varianten tegen: zo zijn er moslims die niet eten en
drinken maar wel hun medicijnen blijven gebruiken. En er is een groep die
ook stopt met de medicijnen. Voor de laatsten dreigt een te hoog
suikergehalte (een hyper) in het bloed. Immers, na het (vaak erg zoete) en
uitgebreide ochtendmaal worden geen medicijnen genomen om het suikergehalte
te verlagen. Voor de groep die wel trouw de medicijnen blijft nemen, dreigt
het omgekeerde. Na uren vasten, waarin zij geen suikers binnenkregen, kan na
medicijngebruik een te laag suikergehalte (een hypo) ontstaan.
In de richtlijn van Gerdes en collega's wordt moslims met suikerziekte die
vasten, aangeraden dat altijd te doen in overleg met de arts. "Door er
veel aandacht aan te besteden zie je bij ons wel meer mensen die vasten
onder ons toezicht. Maar er zal altijd een groep blijven die op eigen houtje
blijft rommelen, waarbij dat soms nog goed gaat ook."
Sorteer reacties
