Met gekleurde vlaggen kunnen ouders of leraren bepalen wat normaal seksueel gedrag is en wat hun reactie zou moeten zijn. foto Phil Nijhuis/GPD
Hoe kun je als lerares het beste reageren als een brugklasser vertelt dat zijn moeder nog iedere dag zijn piemel schoonwast onder de douche? Is het dan tijd om groot alarm te slaan vanwege mogelijke incest? Praten over seksualiteit vraagt om lef en tact.
Het is knap ingewikkeld, zeker voor onderwijzers. Toch worden zij er juist dagelijks mee geconfronteerd. Zij zien de scholieren met elkaar experimenteren. Maar ook webcamfoto's van de blote borsten van een leerlinge komen voorbij. De grote vraag is hoe dan te handelen."In het geval van de moeder die haar zoons piemel wast, is het goed rustig te blijven", zegt Lou Repetur van MOVISIE, maatschappelijk kenniscentrum. "En uit te leggen aan de leerling dat hij nu oud genoeg is om dat zelf te doen." Er hoeft volgens haar niets kwalijks aan de hand te zijn.
Om leraren, hulpverleners en ouders een beetje op weg te helpen in de jungle van de kinderen- en jongerenseksualiteit heeft MOVISIE een boek uitgegeven. Daarin staat beschreven wat normaal seksueel gedrag is en wanneer het overgaat in ernstig tot zeer ernstig grensoverschrijdend gedrag.
De bedoeling is dat ouders, hulpverleners en docenten aan de hand van objectieve criteria het gedrag beoordelen. Zo wordt ouders geleerd om de heftige eerste gevoelens opzij te zetten, wanneer ze de kamer van hun vijftienjarige zoon binnenlopen en hem met een vriendin in bed zien vrijen. Deden zij de seksuele handeling bijvoorbeeld vrijwillig? Gaan meer leeftijdsgenoten met elkaar naar bed?
De methode, het vlaggensysteem genoemd, is bedacht door het Belgische seksualiteitskenniscentrum SENSOA. Seksuologen hebben daarin in vier 'kleuren' gecategoriseerd wat als gezond seksueel gedrag kan worden gezien en wat niet. Als basis om te bepalen wat op welke leeftijd gebruikelijk is, zijn jongeren geobserveerd. Als één op de vijf jongeren of zelfs meer op een bepaalde leeftijd voor het eerst tongzoent, dan wordt dat als gangbaar beschouwd.
Veel leraren en ouders voelen intuïtief wel aan wat wel klopt en niet. Maar de methode is juist zo goed, merkt Repetur, omdat het ouders, hulpverleners en docenten argumenten geeft om uit te leggen waarom iets niet kan. "Want alles wat alleen maar verboden wordt, is namelijk des te spannender."
