Vrijheid, eigen verantwoordelijkheid en eindelijk doen wat ze écht leuk vinden: met een soms wat romantisch toekomstbeeld voor ogen namen tienduizenden mensen de afgelopen jaren afscheid van hun baas om zich te storten in een carrière als zelfstandige zonder personeel (zzp'er). Anderen kozen juist vanwege de crisis - ontslag of een contract dat niet verlengd werd - voor een éénpittersbestaan. De economische malaise confronteert kleine ondernemers met een barre realiteit.
Waar de inkomens van werknemers wat stegen, daalde dat van zzp'ers met 12 procent. 20.000 kleine zelfstandigen moesten in het derde kwartaal van 2009 met hun bedrijf stoppen. Zzp'ers krijgen niet alleen minder opdrachten, ook hun tarieven staan zwaar onder druk. Vooral in de bouw, waar de uurtarieven van veel zzp'ers vorig jaar halveerden. De gevolgen zijn soms schrijnend. Volgens de Voedselbank Nederland kloppen de laatste weken tientallen zzp'ers bij hen aan die geen geld meer overhouden voor eten en drinken. Ook bij FNV Zelfstandigen, de tak van vakcentrale FNV die zich inzet voor de belangen van zzp'ers, melden zich steeds meer ondernemers met enorme problemen, zegt directeur Linde Gonggrijp. "Een werknemer die ontslagen wordt, krijgt vaak een premie mee en heeft recht op een uitkering. Dat geldt niet voor zelfstandigen. Als hun inkomsten wegvallen, belanden ze meteen in de bijstand."
In Noord-Brabant en Zeeland hebben vooral zzp'ers in de bouw, ict en adviesdiensten het zwaar, merkt de Kamer van Koophandel. Het gaat dus vooral om zzp'ers die afhankelijk zijn van opdrachten uit het bedrijfsleven. "Zeker bedrijven met een wat eenzijdige klantenkring zijn kwetsbaar", zegt woordvoerster Sandra Leenders. "Het wegvallen van een grote klant kan flinke gevolgen hebben. Zzp'ers die zich voornamelijk op consumenten richten, zoals kappers, ervaren minder problemen."
Een deel van de ondernemers heeft in voorspoediger tijden een buffer aangelegd en kan het inkomstenverlies goed opvangen. Maar voor veel zelfstandigen was het ook voor de crisis al geen vetpot, zegt Leenders. "Die hebben dus weinig vlees op de botten. Het is de vraag hoe lang ze dit volhouden." Voor ondernemers die zich wel staande houden, gloort er hoop. Zodra de economie weer wat aantrekt, doen veel werkgevers eerst een beroep op zzp'ers en flexibele arbeidskrachten voordat ze weer vast personeel aannemen. De zelfstandigenopmars is bovendien niet meer te stuiten, verwacht Linde Gonggrijp. "De behoefte aan vrijheid, flexibiliteit en eigen verantwoordelijkheid blijft. Daar doet deze crisis niets aan af."
Sorteer reacties
