De Amsterdamse psychiater Willem Malkus in zijn praktijk.foto Evert Elzinga/GPD
Zijn praktijk is nog nooit zo stil geweest. Maar het gebrek aan patiënten is momenteel niet de enige zorg van Willem Malkus.
De Amsterdamse psychiater is afgelopen zomer bezocht door de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa). Die nam zijn administratie door en legde hem haarfijn
uit dat hij in zijn praktijk een economisch delict pleegt en een geldboete
of een dwangsom kan verwachten.
"Het is helemaal van de gekke"
, roept Malkus uit. "Ik ben psychiater. Nooit gedacht dat ik ook nog eens
als crimineel zou worden bestempeld. Ik werk hetzelfde als altijd."
Maar sinds in 2008 de wet is veranderd, is Malkus in overtreding. Hij stuurt
patiënten namelijk de rekening voor hun behandeling zonder er hun diagnose
bij te vermelden. Het is een principekwestie, zegt hij. "Wat hier
besproken wordt, is tussen mij en de patiënt en niet voor de oren van de
verzekeraar bedoeld."
Hij wil zijn patiënten beschermen tegen
de macht van de verzekeraar.
Malkus is niet de enige. Naar
schatting vrezen enkele honderden vrijgevestigde psychiaters en psychologen
dat gevoelige, medische informatie bij onbevoegden belandt en patiënten
hierdoor later in problemen komen bij het vinden van een nieuwe baan, of als
ze een hypotheek, een levensverzekering of een
arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. "Behoorlijk wat patiënten
delen die angst ook."
Maar een diagnose vermelden is wel
wettelijk verplicht gesteld bij langdurige behandelingen. Zonder diagnose
keert de zorgverzekeraar ook niet uit.
De gevolgen daarvan heeft
Malkus gevoeld. Voor 90 procent van zijn patiënten was de behandeling, met
een uurtarief van 140 euro, zonder vergoeding simpelweg niet meer op te
brengen.
Een klein aantal stopte de behandeling om die reden, de
rest behandelde hij door voor een veel lager tarief of soms zelfs gratis.
Financieel betekent het een flinke strop. Desondanks gaat Malkus gewoon door
met zijn praktijk.
Ook Wietse Velthuys, psychotherapeut in de
hoofdstad, peinst er niet over om medische gegevens (de zogeheten
diagnosebehandelcombinatie, DBC) aan de verzekeraar te overhandigen. "
Een goede therapie valt en staat bij vertrouwen", stelt hij vast.
De diagnose komt niet alleen bij de zorgverzekeraar van de patiënt terecht,
maar wordt ook in een algemeen bestand opgenomen, de DIS.
Volgens
het ministerie van Volksgezondheid gebeurt dit anoniem en wordt de
informatie verstrekt aan 'afnemers die het nodig hebben voor de uitvoering
van hun wettelijke taken', ofwel aan overheden maar ook aan andere
instanties.
Als voorbeeld noemt het ministerie onder meer de NZa,
het College van Zorgverzekeraars en het Centraal Bureau voor Statistiek. "
Deze informatie wordt versleuteld", licht Velthuys toe, die ook de NZa op
bezoek kreeg. "Maar wat versleuteld is, kun je ook ontsleutelen."
Voor een beetje hacker hoeft dat geen probleem te zijn, denken de
tegenstanders.
De steeds grimmiger wordende strijd om het
vrijgeven van de diagnose ervaart de Haagse psychotherapeut Ruth Feigenbaum,
tevens voorzitter van Stichting de Koepel van DBC-vrije praktijken, als
bedreigend.
De koepel heeft inmiddels een folder gemaakt waarin
tips staan hoe vakgenoten het beste met een NZa-bezoek kunnen omgaan. Zo
wordt aangeraden vertrouwelijke patiëntgegevens thuis te bewaren. Want in de
woning mogen NZa-ambtenaren - in tegenstelling tot de praktijk - alleen met
een huiszoekingsbevel komen.
"We zijn opgejaagd wild",
zegt Feigenbaum. "Ik vind het idee van een inval bedreigend." Ze
snapt ook niet waarom ze moet worden aangepakt.
"Ik probeer
mijn vak zo integer mogelijk uit te voeren. De overheid zou juist trots
moeten zijn op de voorvechters van de privacy en het medisch beroepsgeheim.
Ik ben geen crimineel."
Dat patiënten volgens de wet maar
blind moeten vertrouwen op de goede bedoelingen van de overheid en de
verzekeraar, vindt ze eng en naïef.
"Behandelaars sturen
alles digitaal op maar hebben er totaal geen zicht op waar de gegevens naar
toe gaan en wat er mee gebeurt. Dat kan goed mis gaan. Het is niet voor
niets dat de Duitsers en hun artsen, gezien hun beladen verleden, met dit
soort zaken nooit akkoord gaan."
Malkus blijft vastberaden.
Of de Nederlandse Zorgautoriteit hem nu een dwangsom oplegt of niet, de
strijd staken is voor de psychiater geen optie. "Ik weet dat ik het
gelijk aan mijn zijde heb. Al zetten ze me hiervoor vast. Ik zal niet buigen.
"
Sorteer reacties
