Een camera scant automatisch kentekens van passerende auto's boven de snelweg A12 bij Utrecht. foto Jorrit Knuvelder/GPD
Wie in een auto stapt is niet meer anoniem. Overal loert de camera die alle
kentekens scant. De privacy van de automobilist is voorbij.
Ineens lag er een brief op de mat. Als mevrouw de spits wilde mijden,
dan was hier een interessant aanbod. Leuk, dacht ze, tot ze dit las: 'Op
basis van gegevens die wij van Rijkswaterstaat hebben gekregen, concluderen
wij dat u zeer regelmatig in de ochtendspits op de A15 rijdt'.
Zonder het te weten, is het kenteken van haar auto dagen gefotografeerd. Net
als bij duizenden anderen op deze snelweg, maar ook op de A1, A6 en A12. De
automobilist kan geld verdienen als hij de spits op deze wegen voortaan
mijdt.
Boven de snelwegen hangen camera's die alle kentekens
scannen. Met dit ANPR-systeem worden gegevens gekoppeld aan namen en
adresgegevens. Ook de fiscus, het Openbaar Ministerie, gemeenten en
politiekorpsen gebruiken dit systeem. "De overheid wordt steeds
gulziger en wil steeds meer weten", verzucht Nationale Ombudsman Alex
Brenninkmeijer. Door de registratiedrift van de overheid zit elke burger
inmiddels in driehonderd databanken. Brenninkmeijer vindt het bedenkelijk: "
We weten niet waar die databanken zijn en of er fouten in zitten. En als er
iets fout gaat, zit de burger steeds in de situatie dat hij zich moet
verdedigen."
De gegevens worden gebruikt om belasting te
innen, afvaltransporten en taxivervoer te controleren, om zestien
grensovergangen in de gaten te houden en milieuzones in binnensteden te
handhaven. En om boeven te vangen. Want de politiekorpsen blijken op grote
schaal gebruik te maken van ANPR-camera's; slechts drie korpsen maken er
géén gebruik van: Brabant-Noord, Zeeland en Twente.
Deze
ontwikkeling heeft zich geruisloos voltrokken. Toen enkele jaren geleden het
korps IJsselland camera's installeerde om het verkeer 24 uur per dag in de
gaten te houden, kwam het College Bescherming Persoonsgegevens in verweer.
Het eist nog steeds dat gegevens van niet-verdachte personen onmiddellijk
worden vernietigd. De politie trok zich daar echter niets van aan.
Het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) heeft het systeem in 45 auto's
ingebouwd. Binnen een jaar moeten alle 95 wagens ermee zijn uitgerust. Het
KLPD wil de gegevens vier maanden bewaren. "Het mag ook, want er zijn
geen scherpe wettelijke voorwaarden", zegt Corien Prins, hoogleraar
recht en informatie aan de Universiteit van Tilburg. Gegevens mogen worden
bewaard zolang het noodzakelijk is voor een doel. "Een bedrijf of
overheid mag bepalen wat het doel is. De politie kan zeggen gegevens nodig
te hebben voor later onderzoek."
De Wet bescherming
persoonsgegevens geldt voor zowel publieke als private instellingen. Dat
Rijkswaterstaat soms gegevens doorgeeft aan een commercieel bedrijf is
waarschijnlijk geen probleem. Beide organisaties kunnen hetzelfde doel
hebben. Voor de huidige wet is dat voldoende. Prins stelt dat er wel erg
veel databanken zijn.
"Daar kunnen fouten in zitten. Er zijn
zoveel partijen bij betrokken dat het onduidelijk is met wie je te maken
hebt. Niemand neemt zijn verantwoordelijkheid."
Brenninkmeijer vreest dat het 'bespieden' zal toenemen. "Helaas, er is
geen weg terug."


Sorteer reacties

Heeft u nieuws, tips of foto's?














