Foto ANP
NIJMEGEN - Slecht nieuws voor creationisten: God staat niet aan het begin van de schepping.
Hemel en de aarde werden niet uit het niets door hem geschapen. Er was al het een en ander. Heel veel water bijvoorbeeld, waarin zeemonsters leefden. En de enige god was God ook niet. Wie beweert dat God zomaar hemel en aarde schiep, kan zich niet meer beroepen op Genesis, het eerste boek van het Oude Testament. De beroemde beginzinnen van het boek zijn namelijk altijd verkeerd vertaald en begrepen.
Dat stelt de Nijmeegse hoogleraar Exegese van het Oude Testament, prof. dr. Ellen van Wolde in de oratie die zij morgen uitspreekt bij de aanvaarding van haar leerstoel aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Van Wolde heeft het begin van de Hebreeuwse grondtekst van Genesis aan een nieuw onderzoek onderworpen. Ze komt tot de slotsom dat daar niet staat: 'In het begin schiep God de hemel en de aarde', zoals standaard wordt vertaald, maar: 'In het begin waarop God hemel en aarde scheidde...'.
Van Wolde analyseerde het tekstfragment niet alleen taalkundig, maar plaatste het ook in de context van de rest van de bijbel en van andere scheppingsmythes uit Mesopotamië die ongeveer in dezelfde tijd zijn ontstaan.
Het misverstand schuilt volgens de hoogleraar vooral in de interpretatie van een enkel Hebreeuws woord, bara. Dat zou niet, zoals tot dusverre algemeen werd aangenomen, 'scheppen' betekenen, maar 'scheiden'.
Van Wolde meent dat op grond van de eerste zinnen niet kan worden volgehouden dat God als schepper van hemel en aarde wordt beschreven, maar slechts als degene die een ordening in de elementen aanbracht. Ook uit de zinnen die op de beginzinnen volgen, zou blijken dat God alleen materie uit elkaar heeft getrokken, de aarde uit het water tevoorschijn heeft gehaald en daarboven een hemel heeft gespannen. Er was met andere woorden dus al iets voordat God aan zijn scheppingsweek begon: een watermassa waarin ook al 'zeemonsters' leefden. In feite was er ook al aarde, al diende die vrij van water te worden gemaakt om bewoonbaar te worden voor de eerste mens.
Terzijde merkt de hoogleraar op dat de schrijvers van Genesis melding maken van meer goden. God was niet alleen, hij richt zich in het scheppingsverhaal in een onderonsje tot zijn collega's.
Volgens Van Wolde maakt de nieuwe lezing van Genesis de positie van creationisten 'onhoudbaar'. Creationisten geloven dat God de aarde en alles wat daarop leeft in een week tijds maakte.
Op de vraag waarom het tot 2009 moest duren voordat iemand de eerste zin uit het meest bestudeerde boek ter wereld goed vertaalde, weet Van Wolde ook geen sluitend antwoord.
"Het is kennelijk heel moeilijk een tekst te lezen lós van wat je denkt dat er staat. Je moet jezelf dwingen terug te gaan tot het nulpunt, het begin. Dat heb ik gedaan. Niet denken dat je het al weet."
Sorteer reacties
