Niet beschikbaar!
Geen BSO voor kinderen die niet vies mogen worden: de modderglijbaan van BSO Struin in de Ooijpolder bij Nijmegen. foto Gerard Verschooten
Ze slepen met boomstammen, vangen vissen en spelen in een hut van hooi.
Zie ook:
Oprichter van deze 'buitenschoolse opvang in de natuur' is Matthijs de Gruijter. Hij was de eerste in Nederland met deze nieuwe vorm van 'groene kinderopvang', een concept dat in Scandinavië al sinds 1956 bestaat. De Gruijter studeerde natuur en milieu-educatie. Hij zette natuurspeeltuin Speeldernis op in Rotterdam, op een ruig landje met beekjes en omgevallen bomen. Vervolgens werkte hij bij BSO's in Nijmegen. Maar De Gruijter wilde meer. Nu runt hij Struin, met zijn vrouw Frauke. "Ik experimenteerde op zaterdagen al met een natuurclubje. Het waren enthousiaste ouders, die zeiden: doe het door de week en noem het BSO."
Struin startte twee jaar geleden op een landje in de Ooijpolder, het natuurgebied aan de rand van Nijmegen. De Gruijter: "Ik wil kinderen uit de stad graag laten kennismaken met de natuur. Ze meenemen naar buiten." De GGD werkte mee en keurde de zeer basale BSO goed. Lachend: "In het begin hadden we geen wc. Dat moest wel. We hebben toen een composttoilet in een busje gezet." In de startfase stonden er alleen door de week pipowagens op het land. Frauke de Gruijter: "Maar die moesten in het weekeinde weg. Een boer was bereid de keet steeds met de tractor weg te halen."
Inmiddels is Struin groter en heeft 32 kindplaatsen. De kinderen worden opgehaald met bakfietsen en twee speciaal ontworpen grote groepsfietsen. Matthijs: "Ze kunnen zelf mee fietsen. Met een hulpmotortje halen we een snelheid van 16 kilometer per uur." De 'struiners' vinden de fiets geweldig. Vrolijk zwaaiend, maar moe komen ze er 's avonds weer op de afleverplek mee aan.
Naast 'buiten' is 'biologisch' het motto. Kinderen drinken kruidenthee of water, eten fruit met schil en gezonde koeken. Er is geen elektriciteit op het landje en geen stromend water. Er zijn compostwc's in een houten hokje en twee keten om te schuilen, op te warmen of om te kleden.
Michel Crooymans, ouder, koos bewust voor Struin. Zijn dochter en zoon zaten op een grote BSO, in een oud schoolgebouw om de hoek. "Maar ze dreigden echte stadskinderen te worden. Mijn dochter was bang voor alle beestjes. Het leek me goed ze de natuur in de sturen." Crooymans is erg enthousiast, zijn vrouw wat minder. Zij wordt soms moedeloos van de vuile kleren die ze thuiskrijgt. Na een middagje struinen staan schoenen, broeken en jassen soms letterlijk stijf van de modder. Frauke de Gruijter beaamt het: "We hadden laatst een moeder die om die reden heeft opgezegd. Ze kon er niet meer tegen. Wij adviseren niet steeds de kleren te wassen, maar gewoon te laten drogen en weer aan te doen. Dat scheelt een hoop werk."
Enige eigenzinnigheid om van de gebaande BSO-paden af te wijken en succesvol te zijn, is wel gewenst. Matthijs de Gruijter: "Je moet van pionieren houden en een beetje gek zijn om dit te doen. Maar als het slaagt, is dat toch geweldig?"
Ook 'buiten' is 't Hummelhûs in het Friese Oudehorne. Sinds 2005 bestiert Theresia Tel, samen met man, zwager en schoonzus, een 'agrarische kinderopvang'. De mannen boeren, de vrouwen zorgen voor de kinderen. Het is een succes. Theresia Tel: "We zitten helemaal vol."
Ruimte, de rust van het platteland, natuurlijk spelen, met dieren omgaan, kalfjes de fles geven; kinderen vinden het heerlijk. Tel: "Ze komen vaak druk uit school. Hebben de hele dag stilgezeten. Op een gewone BSO moeten ze zich meestal ook rustig houden. Hier kunnen ze hun gang gaan."
Deze buiten-BSO's passen bij de visie van Alterra, het Wageningse onderzoeksinstituut voor de Groene Ruimte en duurzaam gebruik ervan. Afgelopen voorjaar kwam Alterra met een rapport over 'groene' kinderopvang. Naast het bekende motto 'rust, reinheid, regelmaat' pleiten de onderzoekers voor 'rommel, rotzooi en ravage'. Kinderen een vuurtje laten stoken, broodjes laten bakken, brandnetelsoep laten koken en avontuurlijk in de natuur laten spelen, bevelen ze ten zeerste aan.
Groene, kleinschalige opvang wordt een trend. In Utrecht is Ludens, organisatie voor kinderdagverblijven en opvang, net na de zomer gestart met BSO 'Het Fort' in het voormalige Fort Lunet. Kinderen kunnen ravotten in en op vier kazematten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. 'Binnen wordt buiten en buiten wordt binnen', is het devies, laat Wil Wigmans weten. Hoewel de BSO nog maar net is begonnen, is die op de populaire dagen maandag, dinsdag en donderdag nu al vol.
Volgens Gjalt Jellesma, voorzitter van de Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang (Boink), kunnen er niet genoeg kleinschalige, groene BSO's komen. "Dat percentage zou moeten vertienvoudigen. Wij zijn er ons uitermate van bewust dat buiten zijn ontzettend belangrijk is. We zijn geen voorstander van een BSO op een zolder, waar de kinderen achter computers zitten. Dat doen ze thuis al genoeg."
Het organiseren van 'andere' kinderopvang is een taai gevecht, stelt Jellesma. "Te lang en te vaak zijn BSO's gevlucht in excuses. Zeiden ze: 'we kunnen niet anders omdat het niet mag van de GGD, we hebben geen geld om erop uit te trekken'. Dat is flauwekul. Bij een goede BSO zijn de kinderen actief of weg en komen ze pas om half zes 's avonds weer terug."
Ook moeten BSO's zich veel meer inspannen om het kinderen van 8 tot 12 jaar naar de zin te maken. Jellesma: "Zij puberen, willen actie. Die leeftijd moet binnen een BSO een specialisatie zijn."
Joke Verhage, directeur van Satellite, een keten waarbij 30 onderneemsters met een kinderopvangbedrijf zijn aangesloten, deelt die mening. Daarnaast leidt Verhage de VAK, de Vereniging Agrarische Kinderopvang met 33 leden. Ze herkent de uitvluchten van de organisaties. "Toen wij startten, heb ik gezegd: vergeet alle inspecterende instanties, doe of er geen GGD en brandweer bestaat. Kruip in de huid van het kind. Kijk rond. Daarna hebben we alle regeltjes erbij gepakt en dan blijkt dat er heel veel wel kan."
Reageren? gezondheid@wegener.nl
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
