Gerrit Hiemstra: 'De meteoroloog is een procesmanager geworden die toeziet of het allemaal goed gaat.' foto Erik van 't Hullenaar
Weerbedrijf WeerOnline gaat vanaf vandaag het weerbericht in BN/DeStem verzorgen. Directeur Gerrit Hiemstra laat zijn licht schijnen over de moderne weer-industrie.
De weerman die met metertjes en buisjes in het veld bezig is, is verleden tijd. "Die kun je op de braderie zetten bij de oude ambachten", zegt Gerrit Hiemstra, directeur van weerbedrijf WeerOnline, tevens bekend als verkondiger van het weerbericht in het NOS-journaal.
Ook de weeramateur, die vroeger trouw de resultaten van de metingen in zijn
tuin aan De Bilt doorgaf, speelt voor de weersvoorspellingen van nu geen
enkele rol meer.
De informatievoorziening over het weer is een
volledig geautomatiseerde high-tech industrie geworden. Letterlijk, want de
computercentra waar de wereldwijd verzamelde informatie van meetstations en
satellieten wordt verwerkt tot weerberichten kun je rustig vergelijken met
bijvoorbeeld staalfabrieken, meent Hiemstra. Het is een voortdurend
productieproces, dat ook steeds bijsturing behoeft. "Aan de ene kant
gaat er gigantisch veel informatie in. Die wordt bewerkt in computermodellen
en aan de andere kant komt er informatie uit. Die weermodellen zijn de meest
complexe computerprogramma's die er bestaan. Alleen de allergrootste
computers kunnen die berekeningen aan."
Bedrijven waarvoor
informatie over het weer belangrijk is, kunnen dat inmiddels als een
'grondstof met specificaties' hanteren. "Vroeger moesten zij zelf een
beetje meteoroloog spelen. Een boer moest als hij wilde gaan zaaien of
oogsten, bijvoorbeeld zelf kunnen inschatten of het wel of niet zou gaan
regenen. Bedrijven kunnen nu steeds meer weerinformatie met een bepaalde
betrouwbaarheidsgraad inkopen. Hoe betrouwbaarder, hoe meer geld het kost."
De weersvoorspelling klopt niet altijd. "Wat je niet meet, weet je ook
niet. Niet overal staan meetstations, bijvoorbeeld midden op de oceaan.
Daardoor kunnen weerverschijnselen onopgemerkt blijven, terwijl ze wel het
totaalbeeld beïnvloeden."
Toch noemt Hiemstra de
weersverwachtingen tegenwoordig zeer betrouwbaar. En ze worden steeds beter.
Dat komt door meer en betere satellietwaarnemingen, betere rekenmodellen en
vooral door een alsmaar groeiende computercapaciteit.
Het doen van
de benodigde waarnemingen en berekeningen is niet op commerciële basis te
doen. Dat is de taak van de nationale weerinstituten, zoals in Nederland het
KNMI. "Ik zie ook echt niet de meerwaarde van een eigen weerstation
voor WeerOnline", zegt Hiemstra. "Wij krijgen of kopen - dat
verschilt per land - de ruwe informatie van de weerinstituten. Wat wij doen
is die behoorlijk technische informatie interpreteren en bewerken tot voor
de diverse gebruikers begrijpelijke en nuttige informatie."
Dat varieert van het maken van weerkaarten voor de krant tot het verstrekken
van informatie aan gemeenten voor de gladheidbestrijding. De website van
WeerOnline met wereldwijde weersverwachtingen trekt maandelijks 1,4 miljoen
bezoekers, meest mensen die willen weten wat voor weer het is op hun
vakantiebestemming. Ook dat werk verrichten computers. "De meteoroloog
is een procesmanager geworden die toeziet of het allemaal goed gaat. Voor
mijn werk kom ik bijna nooit buiten. Dat vind ik jammer, maar het is gewoon
niet nodig."
Ook al geniet Hiemstra van zijn werk, het weer is
niet zijn hobby, stelt hij. "De interesse voor meteorologie ontstond
pas tijdens mijn studie landbouwtechniek aan de universiteit van Wageningen,
waar het een specialisatie was." Als hij buiten is, ziet hij echter wel
meer dan een ander. "Jij ziet alleen maar grijze lucht; ik zie dan de
atmosfeer aan het werk, het energietransport, het opstijgen van warme lucht,
kortom het complete plaatje. Maar dat geldt voor elke vakman op zijn terrein.
"
Eigenlijk is het maar goed ook dat het weer zijn hobby niet
is. "Een hobbyist gaat helemaal op in zijn hobby. Ik kijk naar de
toepassingen en zie de commerciële kansen. Ik zie wat voor een krantenlezer
wel of niet relevant is, waardoor het weerblok van WeerOnline kan aansluiten
bij de beleving van de lezer."
