CU-leider André Rouvoet heeft het een en ander uit te leggen op het congres van zijn partij.foto Marcel Antonisse/ANP
DEN HAAG - De ChristenUnie heeft een probleem. "Eindelijk is de partij doorgebroken naar nieuwe kiezers, maar een fundamentalistische stellingname zoals in de embryokwestie lusten ze niet.
Die kiezers zijn immers niet allemaal zwaar gelovig." Politicoloog André Krouwel adviseert partijleider André Rouvoet deze zaak daarom zo snel mogelijk te deleten. Op het voorjaarscongres, morgen in Zwolle, moet de club van Rouvoet zijn nieuwe aanhang overtuigen. "Als de partij groot wil worden en een machtspositie wil veroveren, zal ze op deze punten fors moeten inbinden", zegt Krouwel, die onder meer is gespecialiseerd in christelijke politiek. "Daar worstelt ze enorm mee, want dit is de kernideologie, de reden van bestaan. Dealen en wheelen met leven en dood dat is wennen voor een club die is begonnen als getuigenispartij. Maar nu het een regeringspartij is geworden, zal ze wel moeten, want in een coalitie krijg je niet zomaar gelijk."
De ChristenUnie moet, in de woorden van Krouwel, leren een soort CDA te worden. "Daar is ideologie niet het belangrijkste. Men kijkt eerst hoe men het best zijn macht kan uitoefenen. Bij de ChristenUnie is het precies andersom. Dat is heel mooi, maar ze moet zich wel heel goed realiseren dat ze niet haar zin moet doordrukken tegen de wil van de overgrote meerderheid van de bevolking in."
Dat is ook wat Kamerlid Boris van der Ham van D66 stoort. "Ik vind dat zo'n kleine partij niet anderen de wil moet opleggen. Mensen moeten zeker in dit soort zaken zelf bepalen wat ze willen."
Wel vindt hij dat de ChristenUnie alle recht heeft op haar standpunt in de embryokwestie en terecht haar macht uitspeelt. "Dit gaat over het hart van de partij, veel van haar kiezers stemmen daarom op de CU."
Maar de ChristenUnie wist volgens Van der Ham ook heel goed dat het met 'zo'n standpunt in de marge van de samenleving' in problemen kon komen.
Meindert Fennema, hoogleraar politieke theorie aan de Universiteit van Amsterdam, heeft geen goed woord over voor de houding van de ChristenUnie. "De partij heeft haar ware gezicht laten zien: het is een christen-fundamentalistische partij. Je moet je eens voorstellen dat dit door een moslimpartij was voorgesteld. Dan was het land te klein geweest. Nu krijgt die arme mevrouw Bussemaker alles over zich heen. Jan Marijnissen durft zelfs te beweren dat ze de materie niet beheerst. Het is allemaal te erg voor woorden, héél erg."
Fennema stelt dat de ChristenUnie deze medisch-ethische kwestie zo hoog durft op te spelen "omdat het haar macht kan laten gelden". André Krouwel noemt dit het 'afpersingspotentieel'.
Dat komt erop neer dat een kleine partij van alles gedaan kan krijgen van haar coalitiepartners, omdat ze onmisbaar is. "In Israël heb je Shas, een kleine ultraorthodoxe partij. Zonder Shas was er vrijwel nooit een regering te vormen en daardoor heeft ze alles voor elkaar gekregen voor de kolonisten. De ChristenUnie zit in een vergelijkbare positie."
Mocht Rouvoet die chantagemethode willen hanteren, dan hoeft hij volgens Krouwel voortaan alleen nog maar campagne te voeren in de Bijbelgordel. "Dan is hij de nieuwe kiezers in één klap weer kwijt. Die vinden de streng-christelijke uitgangspunten minder belangrijk dan het imago van de partij als sociaal bewogen, betrouwbaar en 'fris'. Die kiezers behoren ook tot ongeveer negentig procent van de Nederlanders die veel liberaler denken over zaken als homoseksualiteit, euthanasie, abortus en embryoselectie."
Sorteer reacties
